Müjde Işıl – Küçük çocuk meskenin kapısını açtığında, turuncumsu sarımsı ışıkla karşılaşır. Uzaylılardan korkup kaçmak yerine gördüğü görüntüye hayranlıkla bakakalır. Steven Spielberg imzalı, 1977 imali bilimkurgu klasiği “Close Encounters of the Third Kind/Üçüncü Tipten Yakınlaşmalar”ın ikonik sahnelerinden biridir bu. Tahminen de sinema tarihinin en ikonik sahnelerinden biri… Direktör koltuğunda şayet Spielberg oturuyorsa o sinemanın birçok ikonik sahnesi olması da olasıdır aslında. Ancak olay bundan ibaret değil yalnızca.
Bu sene 80 yaşına basacak usta yönetmeni en son kendi hayat kıssasından yola çıkarak çektiği “The Fabelmans/Fabelmanlar”da bırakmıştık. Bugünden kendi çocukluğuna bakmış ve yaralarından eşsiz bir ‘nasıl direktör olunur’ sineması çıkarmıştı. Aşikâr bir yaşa gelince geçmişe bakmak ya da geçmişe sarılmak daha kıymetli oluyor muhtemelen. Spielberg’de de bunu görüyoruz. “Disclosure Day/İfşa Günü”nde de kendi bilimkurgu klasiklerinin bir nevi harmanını yapıyor. Yazının başında ismini zikrettiğimiz “Üçüncü Tipten Yakınlaşmalar”, yeni sinemasının tam merkezinde duruyor. Zira uzaylılardan gelen rengârenk ışığa hayranlıkla bakan o çocuğun yani Barry’nin büyüyüşünün kıssasını anlatıyor bir bakıma. “E.T.” deki Elliott ve Gertie’yi de dahil edebiliriz bu açıdan. 94 yaşındaki efsane John Williams’ın müziklerinde de “E.T”nin ve öteki bestelerinin tanıdık tınılarını hissediyoruz.
En şimdiki haberlere ve son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.
kaynak olarak ekleyin
Senaryosunu David Koepp’in yazdığı sinema, Alfred Hitchcock’u yâd edip seyirciyi ‘MacGuffin’ heyecanına kilitleyen bir fidye sahnesi ile başlıyor. Spielberg, sinemanın birinci yarısında tansiyon ve heyecanı hayli canlı tutmayı başarıyor. Karakterleri tanıdıkça neden kaçtıklarını ve neyin peşine düştüklerini çözüyoruz. Hava durumu sunucusu Margaret Fairchild ile siber güvenlik uzmanı Daniel Kellner, çocukken uzaylılarla temas kurmuş. Devletin bilinmeyen bir ünitesi ise 79 yıldır uzaylılarla bağlantılarını ve hatta onlara uyguladıkları azapları saklamakta kararlı. Bu ünitenin, evvel Daniel sonra da Margaret’in peşine düşmesi üzerine kurulu sinemanın omurgası. Spielberg aksiyon ve tansiyonu kurarken yeniden kendi sinemalarını referans alıyor. “Minority Report/Azınlık Raporu” ve “Indiana Jones” serisini anımsatan sahneler var. Fakat teknolojik açıdan “İfşa Günü”nün, Spielberg’ün bu klasikleşmiş sinemalarının gerisinde olduğunu, bilhassa aksiyon sahnelerinde efektlerin inandırıcı görünmediğini söylemek lazım.
Empati ve iyilik
Önceki uzaylı temalı sinemalarında olduğu üzere Spielberg “İfşa Günü”nde de insanın yabancıda kendisini keşfetmesini, içindeki çocuğun güzelliğine sığınmasını ve empati kurmasını önceliklendiriyor. Lakin bunu bugünün sinema seyircisini değil, eski sinemalarının hayranlarını gözeterek yapıyor. Evvelki sinemalarında zati kusursuz formda anlattığı öykülerin ise üzerine çıkamıyor. “İfşa Günü”nde dini bakış da kıymetli bir yer tutuyor. Uzaylıların varlığı açıklandığında insanlığın bu büyük gücün varlığına nasıl reaksiyon vereceği sorusuna sinemanın bakışı net: Dünyada tekiz tahminen lakin kozmosta pek çok yaratılmış olabilir. Olağan bu barışçıl ve ötekileştirmeyen bakış açısını, bugünün Trump siyasetlerine tenkit olarak da okumak mümkün.
Spielberg, “Üçüncü Cinsten Yakınlaşmalar”ı bugüne taşımak için çıktığı seyahatte, içindeki çocuğa ve nahif bakış açısına sadık kalmış. Ancak ortadan geçen neredeyse 50 senede ne seyirci eski seyirci ne de sinema o yılların sineması. “İfşa Günü” sinemadaki yeniliklerin öncüsü olmuş bir sinemacının ileriye değil de geçmişe baktığı bir sinema olarak izlediğimizde naftalin kokusu ile birlikte beğenilen bir nostalji duygusu bırakıyor geride.
“Michael”da MJ’in despot ve hastalıklı babasına hayat veren Colman Domingo, “İfşa Günü”nde tam karşıtı bir karakterle karşımıza çıkıyor. Sinemanın yıldızı ise Emily Blunt. Karakterinin dünyevi ve uhrevi gelgitlerini o kadar başarılı yansıtıyor ki önümüzdeki ödül döneminde ismini sıkça duyabiliriz.
Eski grup bir arada
“İfşa Günü”, Steven Spielberg ve kadim bestekarı John Williams’ın 30. iş birliği. İkili “Sugarland Ekspres”ten beri birlikte çalışıyor. Williams’ın kazandığı beş Oscar Ödülü’nün üçü, Spielberg sinemalarından. Spielberg, senarist David Koepp ile “Jurassic Park” üzere bir klasiğe imza atmıştı. Sonrasında “Jurassic Park 2: Kayıp Dünya”, “Dünyalar Savaşı” ve “Indiana Jones ve Kristal Kafatası Krallığı”nda da çalıştılar. Filmin görüntü yönetmeni Janusz Kaminski de Spielberg’ün vazgeçmediği isimlerden. “İfşa Günü” ikilinin 21. iş birlikleri. Kaminski’nin Oscar kazandığı iki sinemanın (“Schindler’in Listesi” ve “Er Ryan’ı Kurtarmak”) de yönetmeni Spielberg.
Milliyet
