‘Birbirimizin kalbine dokunmaya muhtaçlığımız var’

Melisa Vardal – Pink Martini, Türkiye’deki esaslı dostluğunu tazelemek üzere tekrar yola çıkıyor. Dijitalleşmenin ve yapay zekâ üretimlerinin müzik sanayisini tek tipleştirdiği bir çağda, akustik enstrümanların ve insan sesinin gücüyle kültürel bir direniş sergileyen topluluk, 22 Temmuz’da Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu’nda sahne alacak. Kümenin güçlü vokali Storm Large, turne öncesinde sorularımızı yanıtlarken Türkiye seyircisiyle ortalarındaki bağı saf bir aidiyet ve konut hissi olarak tanımlıyor. 

■ 1994’ten bu yana geçen 30 yılı aşkın müddette Pink Martini bir dönüşüm geçirdi mi?

Aslına bakarsanız, Pink Martini özünü ve temeldeki ruhunu hiç değişmeden koruyan bir aile diyebilirim. Daha birinci günden sivil toplum örgütlerine dayanak olmak, sivil hakları savunmak için Thomas Mack Lauderdale ile yola çıkan o yavuz küme neyse, bugün de sahnedeki o orkestra ve grup olarak hepimiz Thomas başta olmak üzere tıpkı ruhu taşıyoruz. Elbette vakitle daha çok bireye ulaşmaya, turnelerimizle devasa bir ‘küresel kucaklaşmaya’ kavuştuk ve bu tanım edilmez bir memnunluk ve coşku. Dönüşümümüz bir ‘başkalaşım’ ya da taraf değiştirme değil; müziklerle, dinleyicilerle daha çok büyüyerek, zenginleşerek her geçen yıl dünyaya daha büyük, daha renkli bir Pink Martini sunmayı sürdürüyoruz. Türkiye izleyicisi de yıllar içinde tecrübemizin en hoş şahitlerinden…

■ Repertuvarınızda 25’in üzerinde lisanda müzik var ve siz lisanın ilişkin olduğu kültürün hüznünü ve sevincini de aktarıyorsunuz. “Aşkım Bahardı” bu örneklerden sadece biri. Hiç bilmediğiniz bir lisanın, coğrafyanın kodlarını nasıl çözüyorsunuz?

Bu işin sihirli bir formülü ya da matematiksel bir denklemi yok; tek bir sözü var, o da dürüstlük. Farklı lisanlarda olsa insan kalbinin lisanı birçok coğrafyada aynı… 100 yıl evvel bu topraklarda yaşayan bir insanın hissettiği aşk, acı, hasret ya da yas neyse, bugün farklı tanım ediyor olabiliriz lakin bugün hissettiklerimiz de tam olarak o geçmişteki hislerle buluşuyor. Thomas müzikleri seçerken o vakitsiz hisleri bulma konusunda tam bir dâhi. Ben “Aşkım Bahardı”yı ya da “Üsküdar”ı söylerken yalnızca fonetik olarak sözleri ezberlemiyorum; o melodiye sinmiş yaşanmışlığı, İstanbul’un o tanıdık sıcaklığını ve hatta hüznünü hissediyorum. Bir kültüre hürmet duyduğunuzu ve onun hoşluğunu nitekim takdir ettiğinizi hissettirdiğiniz an, o coğrafyanın kolektif hafızası size kapılarını sonuna kadar açıyor. Müzik, hudutları ve pasaportları saniyeler içinde yok ediyor.

■ Yapay zekâ üretimleri, süratle tüketilen dijital formatlar ve tek bir algoritmanın belirlediği sesler… Dijitalleşmenin bu kadar hükümran olduğu bir çağda, çok sesli orkestra geleneğini korumak kültürel bir direniş biçimi mi?

Kesinlikle öyle! Hem de en şık, en asil direniş biçimlerinden biri. Bugün etrafımızda inanılmaz bir gürültü var; beşerler ekranları kaydırıyor, algoritmaların onlara dikte ettiği şeyleri dinliyor ve daima bir şeyleri yarıştırıyor. Her şey çok mekanik ve ruhsuz. Bizim yaptığımız şey ise âdeta vakitte seyahat yapmak üzere. Koca bir takımın bir Hollywood orkestrası üzere sahneye çıkıp hiçbir dijital hileye sığınmadan, yalnızca akustik enstrümanların o büyüleyici hoşluğuyla binlerce şahsa dokunması bugün fevkalade bir müzik hareketi. Sanat birebir vakitte bir ayna. Biz sahnede o çok sesliliği, o kusursuz insan emeğini koruyarak dünyaya şu bildirisi haykırıyoruz: “Biz hâlâ buradayız, hâlâ insanız ve birbirimizin kalbine dokunmaya gereksinimimiz var”. 

‘Yeniden Türkiye’deki ailemizin yanındayız’

■ Türk dinleyicilerinizle olan ilginiz artık eski bir dostluğa dönüştü. Sizi buraya bağlayan bir his var mı?

O his saf, katıksız bir aidiyet. Pasion Turca sayesinde Türkiye’deki seyirciyle kurduğumuz o 20 yılı aşan bağ sözlerle tanım edilemez bir şey. Biz dünyanın her yerinde çalıyoruz, kapalı gişe konserler veriyoruz fakat İstanbul’un, bilhassa Harbiye Açıkhava’nın o büyülü gücü apayrı. Sahneye birinci adımı attığımda, o binlerce kişinin kolektif keyfini, coşkusunu ve gözlerindeki o samimi dostluğu gördüğüm an evimdeymiş üzere hissediyorum. Bizi buraya bağlayan şey yalnızca müzik değil; kulisteki o dondurmalı irmik helvaları, börekleriniz ve yıllardır sahnede daima birlikte söylediğimiz o aşk dolu müzikler. Türk seyircisi bizim yalnızca müziğimizi değil, kusurlarımızı, deliliğimizi ve sevincimizi de seviyor, hissedebiliyorum. O yüzden sahnede piyanoya yaklaştığım an içimden tek bir şey geçiyor: “Evet, yine Türkiye’deki ailemizin yanındayız.”

■ Türkiye’deki hayranlarınıza iletmek istediğiniz özel bir bildiriniz var mı?

Dünyanın tüm karmaşasına ve gürültüsüne inat, kalbinizdeki o içten neşeyi, tutkuyu ve aşkı müdafaaya devam edin. Biz tekrar aşkla ve içimizdeki o uslanmaz punk ruhuyla geliyoruz. 22 Temmuz’da buluştuğumuzda tüm kederleri unutacağız. Yeniden daima birlikte müzikler söyleyeceğiz, İstanbul’a doyamıyoruz.

Milliyet