‘Süper hücre’ alarmı! Bu yaz gökyüzünden tehlike gelebilir: Orhan Şen gözleri 3 bölgeye çevirdi

HABER MERKEZİ- Bu yaz yalnızca sıcak hava dalgaları değil, gökyüzünden gelecek sürpriz tehlikeler de gündemde olabilir. CNN Türk Meteoroloji danışmanı Orhan Şen’in dikkat çektiği yeni risk, birkaç dakika içinde ortaya çıkıp hayatı felç edebilen ve geride önemli hasar bırakabilen ‘süper hücre’ ismi verilen dev fırtına bulutları.

Özellikle3 bölgede hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte bu tabiat olaylarının daha sık görülmesi beklenirken, uzmanın yaptığı son değerlendirmeler tasa yarattı. Bir anda bastıran sağanaklar, şiddetli rüzgarlar ve araçlara bile ziyan verebilecek büyüklükte dolu yağışları için gözler yaz aylarına çevrilmiş durumda. Pekala muhteşem hücre nedir, neden oluşuyor ve bu yıl risk neden daha yüksek görülüyor? İşte ayrıntılar…

PROF. DR. ŞEN 3 BÖLGEYİ İŞARET ETTİ

CNN TÜRK Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen, bu yaz Türkiye’de sıcaklıkların yüksek seyretmesi nedeniyle “süper hücre” olarak isimlendirilen güçlü fırtına bulutlarının daha sık görülebileceğini söyledi. Nem ve sıcaklığın birleşmesiyle oluşan bu bulutlar; ani sağanak, yıldırım, şiddetli rüzgâr ve ceviz hatta elma büyüklüğünde doluya neden olabiliyor. CNN TÜRK muhabiri Ümit Uzun’a değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Şen, özellikle 3 bölgeye dikkat çekti.

SÜPER HÜCRE NEDİR?

Prof. Dr. Orhan Şen, bu yıl hava şartlarının oluşturduğu doğal afetlerin daha fazla görülebileceğini belirterek şu değerlendirmede bulundu: “Bu sene hava kuralları, daha doğrusu meteorolojik parametrelerin meydana getirdiği doğal afetler biraz daha fazla yaşanacakmış üzere görünüyor.”

Halk ortasında “süper hücre” olarak isimlendirilen oluşumun aslında çok güçlü bir kümülonimbus bulutu olduğunu tabir eden Şen, bu bulutların gök gürültüsü, yıldırım ve ani yağışlarla birlikte görüldüğünü söyledi: “Süper hücre dediğimiz, halk ortasında muhteşem hücre diye bilinen oluşum, kümülonimbus bulutudur. Gök gürültüsü, yıldırım ve ani yağış yapan kalın bulutlar vardır. Şayet bu bulut çok kuvvetli olursa buna harika hücre deniyor. Yani muhteşem bulut üzere düşünebiliriz.”

Süper hücrelerin en dikkat cazip özelliğinin içlerindeki çok güçlü düşey hava hareketleri olduğunu belirten Şen, dolunun oluşum sürecini şöyle anlattı: “Bu bulutların içerisinde düşey hareket çok fazla olduğu için yağmur damlaları bulut içindeki kuvvetten kurtulup yere gelemiyor. Yere inemeyince tekrar üst taşınıyor. Bulutun zirvesine kadar çıkıyor. Bu sırada sıfır derece düzeyinin üzerine çıktığı için donuyor. Daha sonra tekrar aşağıya iniyor ve bu döngü birkaç defa tekrarlanıyor.”

Bu süreçte her seferinde yeni bir buz katmanı oluştuğunu belirten Şen, şunları kaydetti: “Her dönüşünde dolu tanesi bir katman daha büyüyor. Sonuçta ceviz büyüklüğünde, hatta elma büyüklüğünde dolu olarak yere düşebiliyor. Harika hücrenin yaptığı en tehlikeli şeylerden biri budur.”

BÖLGESEL DEĞİL NOKTASAL TEHLİKE

Süper hücrelerin geniş alanları etkileyen klasik yağış sistemlerinden farklı olduğuna dikkat çeken Şen, bu sistemlerin büsbütün lokal şartlarla oluştuğunu vurguladı: “Bu bir sistem yağışı değil. Orta Anadolu’yu, Marmara’yı ya da Ege’yi kapsayan büyük bir meteorolojik sistem değil. Ferdî bir sistem. O bölgedeki topografik koşullardan ve yer düzeyindeki sıcaklıktan meydana geliyor.”

“ETRAFTA HİÇBİR ŞEY YOKKEN TEK BİR BULUT GELİYOR”

Bu çeşit bulutların bilhassa ilkbahar ve yazın birinci periyotlarında sık görüldüğünü belirten Şen, son örneklerden birinin Niğde’de yaşandığını hatırlattı: “Niğde’de meydana geldi. Etrafta hiçbir şey yokken tek bir bulut geliyor ve ansızın bütün yağışını, doluyla birlikte bırakıyor.”

Şen, bu olayda bir vatandaşın hayatını kaybettiğini, dört kişinin de yaralandığını söyledi.

BU İKİ FAKTÖR BİR ORTAYA GELİRSE RİSK KATLANIYOR

Süper hücre oluşumunda en değerli iki faktörün nem ve sıcaklık olduğunu belirten Şen, sıcaklık arttıkça bu cins sistemlerin oluşma ihtimalinin de yükseldiğini tabir etti: “Bu cins bulutların oluşmasında birinci faktör nem, ikinci faktör sıcaklıktır. Yer düzeyindeki sıcaklık ne kadar fazla olursa bu bulutlar o kadar fazla meydana gelir.”

Yaklaşık 10 kilometre kalınlığa ulaşabilen bu bulutların, denizden gelen nemli hava ile daha da güçlendiğini belirten Şen, şöyle devam etti:

“Sıcaklık yüksekse, nem fazlaysa ve bölgede denizden gelen nemli hava bulunuyorsa bu bulutlar çok daha güçlü hale gelir ve lokal olarak çok kuvvetli yağış bırakırlar.”

3  BÖLGE UYARISI

Bu yıl sıcaklıkların daha yüksek seyretmesinin beklendiğini vurgulayan Şen, bilhassa kimi bölgelerde riskin daha fazla olacağını söyledi: “Bu sene sıcaklar biraz daha fazla olacağı için bu cins olayları daha sık göreceğiz. Bilhassa İç Ege’de, İç Anadolu’da ve Karadeniz Bölgesi’nde, bilhassa Orta ve Batı Karadeniz’de bu tek hücreli bulutların tesirini göreceğiz.”

Vatandaşların meteorolojik ikazları yakından takip etmesi gerektiğini belirten Şen, harika hücrelerin varsayım edilmesinin epeyce güç olduğuna dikkat çekti: “Meteoroloji Genel Müdürlüğü bu cins riskleri yayınlıyor fakat üstün hücre dediğimiz tek bir bulutun tam olarak hangi noktada oluşacağını günler öncesinden iddia etmek kolay değil. Zira bunlar apansız gelişen bulutlardır.”

Özellikle sağanak ve konvektif yağış ikazlarının dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Şen, şu davette bulundu:

“Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün duyurularını ve meteoroloji uzmanlarının açıklamalarını takip ederek bu çeşit risklere karşı dikkatli olmak gerekiyor.”

Uzmanlar, yaz aylarında artması beklenen sıcaklıklarla birlikte lokal, ani ve şiddetli yağışların da çoğalabileceğine dikkat çekiyor. Bilhassa dolu, yıldırım, kuvvetli rüzgâr ve kısa müddette tesirli olan sağanak yağışlar nedeniyle vatandaşların resmi meteorolojik ikazları tertipli olarak takip etmeleri öneriliyor.

Milliyet