Betül Topaklı / Milliyet.com.tr – Şebnem Candan, 1996 yılında İzmir’de doğdu. Annesi emekli banka müdürü, babası inşaat mühendisi olan Şebnem’in çocukluğu spor ve sanatın birçok farklı alanıyla ilgilenerek geçti. Profesyonel olarak, yüzme ve basketbolda lisanslı atlet olarak müsabakalara katıldı. 2012 yılında tiroit bezlerinde yaşına nazaran fazla nodül ve damarlı yapı olduğu fark edildi. Bunun üzerine ameliyata alındı. Kanserli hücreye rastlanmadı fakat tiroit bezlerinin alınması gerekti. O günden bu yana ömür uzunluğu kullanması gereken hormon ilaçları olan Şebnem, derslerinde çok başarılıydı. İstanbul Alman Lisesi’nden mezun olduktan sonra, İstanbul Bilgi Üniversitesi Sanayi Eserleri Tasarımı kısmına girmeye hak kazandı. Denetimsizce kilo almaya tam da o yıllarda başladığını söyleyen Şebnem, o günleri şöyle anlatıyor:
“Bölümüm mimarlık fakültesi bünyesindeydi ve tasarım, psikoloji, ergonomi ile farkındalık odaklı epey ağır bir eğitim alıyorduk. Daima projeler hazırlıyor, maketler yapıyor ve sunum yetiştiriyorduk. Bu tempo vakitle hayat sistemimi olumsuz etkilemeye başladı. Birçok vakit sabahlıyor, uzun müddet hareketsiz kalıyor ve sistemsiz besleniyordum. Bir noktadan sonra uyku nizamım büsbütün bozuldu. Daima gerilim altında yaşayan, yemek atakları geçiren ve giderek daha hareketsiz birine dönüştüm. Fark etmeden yaklaşık 40 kilo aldım. 2019-2020 devrinde, Covid kapanmalarının başladığı vakitlerde bir ders kapsamında günlük hayatımızı görüntüye çekmemiz gerekiyordu. O görüntüyü izlediğimde birinci defa kendimi sahiden dışarıdan görme fırsatım oldu.”
‘DIŞARI ÇIKMAK İSTEMEMEYE BAŞLADIM’
“Kilo aldığımı biliyordum lakin görüntüdeki kişiyi kendim üzere hissedemiyordum” diyen Şebnem, “Henüz 23-24 yaşındaydım lakin kendimi en az 30-35 yaşında biri üzere görüyordum. Toplumsal bir etrafım vardı ve kimse bana direkt bir şey söylemedi lakin ben değiştiğimin farkındaydım. Eskiden toplumsal ortamlardan kaçmayan, epeyce etkin biri olmama karşın dışarı çıkmak istememeye başladım. Sınıfta daha sessiz, salaş kıyafetlerle bir köşede oturan birine dönüştüm. Kıyafet almak istemiyor, kendimi buna bedel görmüyordum. Bir gün yokuş çıkarken nefes nefese kaldığımı, öteki bir gün ayakkabımı bağlamakta zorlandığımı fark ettim. Oturup kalkmak üzere en temel hareketler bile benim için zorlaşmıştı. Şimdi 24 yaşında biri için bunları yaşamak nitekim çok üzücüydü” dedi.
İNSÜLİN DİRENCİNİ KIRMAYI BAŞARDI
Covid devrinde İzmir’e dönen Şebnem, anne ve babasına hem fizikî hem de mental olarak artık çok mutsuz olduğunu söyledi. Sonrasında tiroit geçmişi nedeniyle bir endokrin tabibi ve diyetisyen eşliğinde kilo verme sürecine başladı. Yapılan denetimler sonucunda, tiroit hormon bedellerinin önemli biçimde düştüğü, insülin direnci başlangıcı olduğu ortaya çıktı. “Diyetisyenle başladığım kilo verme sürecimde yaklaşık bir yılda 103 kilodan 83 kiloya düştüm” diyen Şebnem, “Bu süreçte insülin direncimi kırdım ve yaklaşık 20 kilo verdim. Spor tarafında hiçbir vakit agresif bir yol izlemedim. Daha çok yürüyüş yapmayı tercih ettim ve meskende ‘Leslie’ üzere yürüyüş görüntüleriyle ilerledim. 83 kiloya ulaştığımda sürece biraz orta vermek istediğimi söyledim ve vakitle tekrar 87 kiloya çıktım. O periyotta bir yazılım şirketinde çalışmaya başlamıştım. İnsanların ortasına yine karıştıkça kilomla tekrar yüzleşmek zorunda kaldım. Tahminen artık 103 kilo değildim lakin hâlâ kendimi mutsuz hissediyordum” halinde konuştu.
“Daha sonra ağabeyimi ziyaret etmek için Amerika’ya gittim. Döndüğümde 91 kiloydum ve ‘bu bu türlü devam edemez’ dedim. Kendime motivasyon sağlamak için Instagram’a görüntüler yüklemeye başladım. Birinci görüntümü paylaştığımda, benimle tıpkı hisleri yaşayan beşerlerle karşılaştım ve yalnız olmadığımı anladım. Meskende kilo verme seyahatim da tam olarak bu türlü başladı. Beslenme planımı da idman programımı da kendim hazırladım ve yaşadığım her kademeyi toplumsal medyada paylaştım. Kilo alma, verme ve sabit kalma devirleriyle birlikte bu seyahat yaklaşık iki yıl sürdü. Yani 87 kilodan 63 kiloya uzanan bu süreci büsbütün meskende spor yaparak yönettim. Bu süreçte beni en çok zorlayan şey spor değil, beslenmeydi. Zira bedenim spora alışkındı. Asıl gayretim, gerilim anlarında yaşadığım yemek ataklarıydı. Ne vakit gerilimli olsam, kendimi buzdolabının önünde buluyordum. Sonrasında yaşadığım vicdan azabı ise mental olarak beni çok yıpratıyordu.”
‘BİR DAHA ASLA 103 KİLO OLMAYACAKTIM’
Şebnem, bir müddet sonra bağırsak sıhhatinin ruh halini ve yeme ataklarını etkilediğini fark etti. Bağırsak istikrarını koruduğu periyotlarda krizlerinin azaldığını söyleyen Şebnem, ‘ne yersen osun’ kelamının nitekim ne kadar gerçek olduğunu yaşayarak öğrendi. “Evde spor yapmak ise disiplin açısından farklı bir deneyimdi” diyen Şebnem, “Çünkü sizi zorlayan bir grup ya da antrenör olmuyor. ‘Bugün yapmasam da olur’ dediğim çok gün oldu lakin kendime verdiğim bir kelam vardı: Bir daha asla 103 kilo olmayacaktım. Ayrıyeten o hafifliği ve rahatlığı hissettikten sonra insan bunu kaybetmek istemiyor. Birinci 20 kilomu verirken üç ana, üç orta öğün formunda beslendim. Zira insülin direncim vardı ve bedenimin yine nizama girmesi gerekiyordu. Daha sonra bu nizam üç ana, iki orta öğüne dönüştü” diyerek son 20 kilosunu aralıklı oruç sistemiyle verdiğini anlattı.
‘DİYET YAPIYORUM PSİKOLOJİSİNE GİRMEDİM’
“Kilo verme sürecimde öğrendiğim en kıymetli şey, bedenimi dinlemek oldu” diyen Şebnem, “Çünkü beden gerilime girdiğinde kortizol artıyor; bu da ödem, şişkinlik ve yorgun bir imgeye neden oluyor. Bu yüzden hiçbir vakit ‘diyet yapıyorum’ psikolojisine girmedim. Bunu süreksiz bir süreç değil, sürdürülebilir bir hayat tertibi olarak görmeye çalıştım. Bir devir 62 kiloyu gördüm. Kas oranım yüksek, yağ oranım ise epey düşüktü. Kendimi hem fizikî hem de mental olarak çok uygun hissediyordum. Sonra ağabeyimi ziyaret etmek için iki haftalığına Amerika’ya gittim. Lakin o kısa müddette bile beslenme sistemimin değişmesi ve hormon dengemin bozulmaya başlamasıyla birlikte bedenimdeki değişimi fark ettim. Türkiye’ye döndükten sonra da kilo almaya devam ediyordum. Yapılan tetkikler sonucunda tiroit değerlerimin olağan bir bireye nazaran yaklaşık üç kat daha yavaş çalıştığını öğrendim” diye konuştu.
‘ARTIK ODAĞIM SIRF TARTI DEĞİL’
Hormon istikrarının bozulması nedeniyle tekrar ilaç kullanmaya başladığını söyleyen Şebnem, “Ancak hormonlar bir gecede düzelmiyor. Şu an hâlâ bu sürecin içindeyim. Bazen motivasyonum düşüyor, bazen de ‘Neden tartı değişmiyor?’ diye düşündüğüm oluyor. Lakin daha evvel bu yolu yürüdüğüm için tekrar başarabileceğimi biliyorum. Artık odağım sırf tartı değil. Aynadaki imajıma, gücüme ve genel sıhhatime odaklanıyorum. Çünkü gayem yalnızca zayıf görünmek değil; sağlıklı yaş almak, ileride çocuklarımla ve torunlarımla kaliteli bir hayat sürdürebilmek. Bu yüzden kas oranı benim için çok değerli. Bilhassa son yıllarda yapılan araştırmalarda bacak kaslarının sıhhat açısından ne kadar kıymetli olduğu daha sık konuşuluyor” diyerek bundan sonraki süreçte önceliğinin manzaradan evvel sıhhat olacağını lisana getirdi.
‘İNSANLARA UMUT OLMAYA ÇALIŞTIM’
İnsanların konutta spor yapmaktan, tartı kaldırmaktan ve “kalınlaşmaktan” korktuklarını söyleyen Şebnem, kelamlarına şöyle devam etti: “Oysa bedenimize hakikat biçimde direnç uygulamaktan korkmamalıyız. Elbette herkesin kendi düzeyine uygun biçimde ilerlemesi gerekiyor. Benim süreç boyunca en çok dikkat ettiğim üç şey vardı: Isınmadan asla spora başlamamak, spordan sonra soğuma hareketlerini atlamamak ve esnemeyi hiçbir vakit bırakmamak. Zira kaslarımız çalıştıkça gerginleşip esnekliğini kaybediyor. Bu yüzden onları uzatmayı ve vücudumuzun esnekliğini muhafazayı da öğrenmemiz gerekiyor. Kilo verme seyahatimde insanların bana yaklaşımı sadece fizikî değişim üzerinden olmadı. Daha çok verdiğim ilhamı, bilgilerimi paylaşma isteğimi ve umut olmaya çalışmamı önemsedi. Bu da beni çok memnun etti.”
Milliyet
