18. YY Avrupa’sında aristokrat etraflarda bir moda dalgası yükseldi: Osmanlı üzere giyinmek. Kaftanlar, sarıklar, işlemeli kumaşlar, nargileler, kahve seremonileri ve “Türk odaları” kısa müddette Avrupa saraylarının gösterişli dünyasına yayıldı. Fransızca “Türk tarzı” manasına gelen Turquerie akımı, sadece bir kıyafet eğilimi değil, Avrupa’nın Osmanlı’ya duyduğu merakın sanat, gündelik hayat ve kültür alanına yansımasıydı.
Özellikle Fransa’da başlayan bu ilgi, vakitle Avrupa’nın farklı merkezlerine yayıldı. Akımın yaygınlaşmasında dönüm noktalarından biri, Osmanlı elçisi Yirmisekiz Mehmed Çelebi’nin 1720-1721 yıllarında Paris’e yaptığı ziyaret oldu. Paris’e görkemli bir heyetle giriş yapan Çelebi ve beraberindekiler büyük ilgi gördü. Tarihçiler, bu ziyaretin Paris’te Osmanlı algısının değişmesinde ve “Türk modasının” güçlenmesinde değerli rol oynadığını belirtiyor. Bu kültürel dalganın oluşmasında pek çok sanatkarın tesiri oldu.
İstanbul’da yaklaşık 40 yıl yaşayan Jean Baptiste Vanmour, Osmanlı saray merasimlerini, gündelik hayatı ve İstanbul’un farklı yüzlerini belgeleyerek “Osmanlı Kıyafet Albümü” isimli koleksiyonuyla Avrupa’nın Osmanlı’yı görme biçimini şekillendiren isimlerden biri sayıldı. Charles-André van Loo aristokrat etraflarda Osmanlı biçimi portreleri yaygınlaştırırken, Rokoko sanatının önde gelen isimlerinden François Boucher harem sahneleri, Doğu dekorları ve kumaş tasvirleriyle Turquerie’nin görsel repertuvarını genişletti. Malta ve Osmanlı coğrafyasında çalışan Antoine de Favray ise portreleriyle bu akıma farklı bir katman ekledi.
Milliyet
