Derleyen: Betül Yasemin Keskin / Milliyet.com.tr – Kutsal kitaplarda anlatılan Nuh Tufanı, kimi vakit bir ibret, kimi vakit bir mucize olarak aktarıldı. Kur’an-ı Kerim, İncil ve Tevrat üzere semavi metinlerde yer alan bu destansı anlatı, insanlık tarihinin en büyük kırılma noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Bu anlatıya nazaran, insanlığın yoldan çıktığı, yeryüzünün kötülükle dolup taştığı bir çağda, Yaratıcı’dan gelen ilahi bir ihtar vardı: Nuh peygambere, ona inananlarla birlikte kurtuluşun anahtarı olacak bir gemi inşa etmesi emredildi. Yağmurlar yağdı, sular göklerden ve yerden taştı, tufan başladı. Ve sadece Nuh’un gemisine binenler (inanan beşerler ve her tipten hayvan çifti) bu büyük felaketten sağ kurtulabildi. Lakin binlerce yıldır, bu anlatının en büyüleyici ve gizemli sorusu daima akıllarda asılı kaldı: Nuh’un Gemisi nereye demir attı?
Kimi kutsal metinler bu geminin Cudi Dağı’na oturduğunu söylerken, halk ortasında tartısını artıran öbür bir rivayet daha vardı: Ağrı Dağı. Yıllardır lisandan lisana dolaşan, vakit zaman belgesele, vakit zaman akademik araştırmalara husus olan bu tez, son periyotta yine alevlendi. Bilhassa 2021 yılında başlatılan yeni bir araştırma çalışması, Ağrı Dağı yakınlarında yer alan tekne biçimindeki Orta Güler’in fotoğraflandırdığı jeolojik yapıya odaklanarak “Acaba sahiden burada mı?” sorusunu tekrar gündeme taşıdı. Ve artık bilim insanları, tarihçiler ve arkeologlar tıpkı sorunun peşinde: Nuh’un Gemisi nitekim Türkiye’de olabilir mi?
İNCİL’DEKİ TASVİRE EMSAL KALINTILAR VAR
Kutsal kitaplarda yer alan anlatılara nazaran, Nuh Tufanı milattan evvel 3000 ile 5500 yılları ortasında, insanlık tarihine kazınan büyük bir felaket olarak yaşanmış olabilir. Nuh peygamberin, Rab’ın buyruğuyla inşa ettiği gemiyle insanlığı ve yeryüzündeki canlı cinslerini kurtardığına inanılan bu tufan, yalnızca teolojik değil, birebir vakitte arkeolojik ve jeolojik açıdan da büyük bir merak konusu olmaya devam ediyor. Yüzyıllardır efsane ile gerçek ortasında salınan bu anlatı, çağdaş çağın araştırmacılarını da peşinden sürüklüyor. “O gemi hakikaten var mıydı?” ve “Eğer varsa, nereye oturdu?” sorularının izini süren uzmanlar, geçmişin izini sürerek yollarını Türkiye’ye, Ağrı Dağı’na çevirdiler.
1948 yılında, Ağrı Dağı’nın eteklerinde yer alan Durupınar isimli bölgede, tekne biçiminde değişik bir jeolojik yapı keşfedildi. Bu yapı, İncil’de Nuh’un Gemisi olarak tanım edilen 300 arşınlık, yani yaklaşık 163 metre uzunluğundaki efsanevi gemiyle şaşırtan bir benzerlik taşıyordu. Yıllar içinde bu yapıya dair ilgi arttı, kimi uzmanlar onun yalnızca doğal bir oluşum olduğunu öne sürerken, bazıları ise gözle görülen biçimin ilahi bir iz taşıdığına inanıyordu. Ve artık memleketler arası bir araştırma takımı, bu tartışmaları tekrar alevlendirdi. Ağrı Dağı’nın 30 kilometre güneyinde, Durupınar Formasyonu’nda yer alan bu tekne biçimli höyüğün, aslında Nuh’un Gemisi’nin fosilleşmiş kalıntıları olabileceğini öne sürdüler. Eğer bu argümanlar doğrulanırsa, bu yalnızca arkeoloji dünyası için değil, insanlık tarihinin en kadim anlatılarından biri için de ihtilal niteliğinde bir keşif olabilir.
İLK SEFER ORTA GÜLER FOTOĞRAFLADI
Yıllar birbirini kovaladı, 1948 yılında ortaya atılan bu fikir birçok kişinin Ağrı Dağı’na akın ederek çalışmalar yapmasına sebep oldu. Bu savlar araştırmacıları, gazetecileri, maceraperestleri herkesi bu noktaya çekti. Dünyanın en âlâ yedi fotoğrafçısından biri olarak anılan Orta Güler de onlarca araştırmacının peşine düştüğü Ağrı Dağı’nda olduğu düşünülen Nuh’un Gemisi’nin kalıntılarını birinci olarak fotoğraflayan kişi olmuştu.
Nihayet 2021 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi ve ABD’deki Andrews Üniversitesi işbirliğiyle Ağrı Dağı ve Nuh’un Gemisi Araştırma Grubu ismi altında bölgede gerçek bir çalışma başlatıldı. Milletlerarası Ağrı Dağı ve Nuh’un Gemisi Sempozyumu’nda araştırmacılar, yapının antik bir gemi olduğuna dair teorilerini destekleyebilecek bulgular sundular. Araştırmacılar, Durupınar Formasyonu civarından 30 adet toprak ve kaya örneği alarak tahlil için İstanbul Teknik Üniversitesi’ne gönderdi. Yapılan testler sonucunda toprağın kil gibisi hususlar, deniz tortuları ve hatta yumuşakçalar üzere deniz canlılarına ilişkin kalıntıların bulunduğu ortaya çıktı. Bu örneklerin tarihlendirilmesi, bunların 3 bin 500 ila 5 bin yıllık olduğunu gösterdi. Bu durum, Durupınar Formasyonu ve etrafının, İncil’deki anlatımla dengeli bir vakit diliminde sular altında kaldığını düşündürttü. İncil’in tam tefsirlerine nazaran, milattan evvel bu yıllarda Kalkolitik Çağ’da dünya sularla kaplıydı. Baş araştırmacı Prof. Faruk Kaya, “İlk sonuçlara nazaran, Kalkolitik Çağ’dan bu yana bu bölgede insan faaliyetlerinin olduğu düşünülüyor“ dedi.
168 METRE UZUNLUĞUNDA
Kalkolitik Çağ tezi doğruysa bu durum Durupınar Oluşumu’nun, Nuh peygamberin tufandan kurtulmak için kullandığı teknenin ta kendisi olduğu savını güçlendirebilirdi. Bu yeni ispatların yanı sıra, Nuh’un Gemisi teorisini destekleyen esas argümanlar Durupınar Formasyonu’nun formu ve pozisyonunun özellikleriydi. İncil’de yer alan bilgilere nazaran Nuh peygambere ‘üç yüz arşın uzunluğunda, elli arşın genişliğinde ve otuz arşın yüksekliğinde’ bir gemi yapması talimatı verilmişti. İncil ünitelerinden dönüşümler güç olsa da kimi alımlar bunu standart Mısır arşını olan 52,4 cm’nin kullanılması biçiminde yorumlamayı tercih ettiler. Bu üniteler kullanılarak, Nuh’un gemisinin uzunluğunun 168 metre (538 ft) uzunluğundaki Durupınar oluşumuna yakın olduğuna işaret etti. Ayrıyeten İncil’deki kayıtlara nazaran geminin Ağrı Dağı’na oturduğu da belirtilmişti.
Tüm bu tezler 1948 yılından günümüze kadar Durupınar formasyonunun keşfedilmesinden beri pek çok kişinin, tekne biçimli jeolojik yapının aslında Nuh’un Gemisi’nin fosilleşmiş hali olduğuna inanmasına sebep oldu.
JEOLOGLAR TIPKI FİKİRDE DEĞİL
Fakat daha derinlemesine yapılan çalışmalarda Ağrı Dağı ve Nuh’un Gemisi Araştırma Grubu’ndan olmayan jeologlar bu teoriye kuşkuyla yaklaşıp şiddetle karşı çıktılar ve Durupınar Formasyonunun sırf doğal fizikî süreçlerle açıklanabileceğini savundular. Tarihlendirmeye nazaran geminin iddia edilen bölgede olduğunu söylemek mümkün değildi. Gerçekten Kaliforniya Eyalet Üniversitesi Northridge’den Profesör Lorence Collins, 2016 yılında bir makalesinde, tekne gibisi yapının aslında heyelan döküntülerinin etraftaki temel kayayı aşındırmasıyla oluştuğunu gösterdiğini yazmıştı. Ayrıyeten, Profesör Collins’in bir diğer çalışmasında belirttiği gibi jeolojik delillerin kelamda geminin etraftaki su baskını yataklarından çok daha eski olduğunu açıkça gösterdiğinin altını çizdi.
Son olarak pek çok araştırmacının da belirttiği üzere odunun taşa dönüşmesi milyonlarca yıl alıyor, münasebetiyle Nuh’un gemisinin yalnızca 5 bin yılda taşlaşmış olması mümkün değildi ve Durupınar Formasyonu ismi verilen yapının, limonit ismi verilen bir demir cevherinden oluştuğu söyleniyor. Fakat Ağrı Dağı ve Nuh’un Gemisi Araştırma Grubu daha fazla araştırmaya muhtaçlık olduğunu söylüyor.
Milliyet
