Betül Topaklı / Milliyet.com.tr – Günümüzde pek çok kişi tüm sıcak ve soğuk içeceklerin tüketimi için plastik ve köpük bardaklara göre daha sağlıklı olduğu niyetiyle karton bardakları tercih ediyor. Bilhassa gençlerin pratik ve süratli olduğu için çay ve kahve tüketmek için karton bardakları tercih ettiğini söyleyen Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. V. Özlem Bozkaya, “Plastikten daha güzel olduğu algısıyla temiz görünen ve rahatça kullanılan karton bardaklar aslında beşerler için büyük bir tehlike arz ediyor. Zira iç yüzeyi çoklukla sıvıyı sızdırmaması için polietilen (PE) yahut polipropilen (PP) üzere plastiklerle kaplanıyor. Siz dışının karton olduğu fikriyle çayınızı çorbanızı rahatça içersiniz lakin iç yüzeyini göremediğiniz için plastik kullandığınızın farkında bile olmazsınız” dedi.
“Karton bardak yahut kaplar, bilhassa sıcak sıvıyla temas ettiğinde, iç yüzeyindeki kaplama unsurları çözünüp parçalanır. Bu durum mikrooplastik yahut kimyasal hususları (örneğin BPA yahut türevleri, dioksin üzere beyazlatıcılar) açığa çıkarır. Bunlar da sıcaklık derecesine nazaran değişen oranlarda içlerindeki besine geçer. Siz de çayınızla ya da çorbanızla, haberiniz olmadan mikroplastik yahut boyar unsurlar yudumlarsınız. Ziyanlı kimyasalların besine anbean geçişi bilimsel çalışmalarla da gösterilmiştir. Yapılan bir çalışmada, 85–90°C sıcaklığındaki suyla temas eden karton bardaklardan dakikada 25 bin mikroplastik parçacığın salındığı tespit edildi.” Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. V. Özlem Bozkaya
KADIN ÜREME SIHHATİ BOZUYOR
Mikroplastiklerin anne sütünden bebeğe geçmesinin yanı sıra doğmamış bebeğin kordon kanında dolaştığına dikkat çeken Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. V.Özlem Bozkaya, “Söz konusu durumlar olayın vehametini gereğince ortaya koyuyor. Bunda tüketimi süratli ve denetimsiz artan karton bardakların kaselerin hissesi yadsınamaz. İnsan yumurtalık foliküler sıvısında bulunan mikroplastikler, hormon bozucu kimyasallar taşıyarak bayan üreme sıhhati üzerinde olumsuz tesirler yaratabiliyor” diyerek tehlikenin boyutuna dikkat çekti.
“Tehlikeli olmasının en büyük nedeni, tükettiğiniz anda bulgu ya da belirti vermemesi” diyen Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. V. Özlem Bozkaya, “Bu unsurlar bedende birikerek uzun vadede hormon dengesizlikleri, kanser riski ve bağışıklık sistemi sıkıntılarına neden olabilir. Toksik hususların bedende birikmesi ve biriktiğinde ortaya çıkaracağı hasar şahıstan şahsa yani kişisel özelliklere nazaran değişir. Herkesin toksinle baş etme kapasitesi ve maruz kaldığı toksin ölçüsü farklıdır. O nedenle ‘Şu kişi bu kadar maruz kalıyor ancak hastalık yok’ demek yalnızca kendimizi kandırmak olur” ihtarında bulundu.
“Karton bardaklarda Bisfenol A (BPA) ve Fitalat üzere kimyasallar bulunur. Endokrin bozucu olarak isimlendirilen bu hususlar hormon sistemini taklit ederek üreme, metabolizma ve gelişim üzerinde olumsuz tesirler yaratabilir. Bu durum bilhassa hamileler, çocuklar ve gençleri daha fazla etkileyebilir. Hormonal bozukluk, erken adet, erkeklerde daha sık olmak üzere kısırlık üzere üreme sorunlarına yol açabilir. Birtakım kanser (meme kanseri üzere ) çeşitlerinde risk artışı ile alakalıdır. Bunun yanı sıra piyasada çok farklı kalitede karton bardak bulunuyor. Merdiven altı ve ucuz eserlerde bu karton bardakların iç kaplamasında kurşun (Pb), krom (Cr) ve kadmiyum (Cd) üzere ağır metaller bulunabiliyor. Sıcak içeceklerle temas ettiğinde, bu metaller bardaktan içeceğe geçiyor.” Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. V. Özlem Bozkaya
‘KRONİK HASTALIKLARIMIZIN NEDENİ, GÜNLÜK TERCİHLERİMİZ’
Ağır metalin bedende birikerek; uzun vadede kronik yorgunluk, depresyon, düşük bağışıklık, demans, Alzheimer risk artışı, kanser, hormonal dengesizlik üzere pek çok sıhhat meselesine yol açabildiğini söyleyen Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. V.Özlem Bozkaya, “Zaten fazlaca toksine maruz kaldığımız çağdaş vakitte; karton bardak kullanımını artırarak toksinle baş etme kapasitemizi zorlamak çok makul görünmüyor. Bugün kronik hastalıkların çığ üzere büyümesinin ve bir türlü tedavi edilemiyor olmasının nedeni, günlük kolay tercihlerimizde yatıyor” diyerek bu durumu idrak edilmesinin ehemmiyetine dikkat çekti.
HANGİ BARDAKLARI TERCİH ETMELİYİZ?
Plastik ve köpük bardakların sıcak besin ile temas ettiğinde mikroplastik ve kimyasal husus salınımının çok daha süratli ve daha fazla olduğunu söyleyen Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. V. Özlem Bozkaya, “Evet, plastik yahut köpükte sıcak besin tüketmek en berbatıdır lakin bu durum yeniden de karton bardaklar inançlı algısı yaratmamalı. Zira karton bardaklarda da genelde yüksek sıcaklıkta içicek tüketiliyor ve ısı arttıkça kimyasal geçişi de artıyor. Yani karton bardak ve kaseler sıcak besinlerle temasa uygun değildir. Bunu içeceğin tadının değişmesinden bile anlayabilirsiniz. Sıhhatimiz için günlük ömürde, cam ile çelik termoslar tercih edilmelidir. Bunlar hem inançlı hem de etraf dostu tercihlerdir. Kahve zincirlerinden kahvenizi termosunuzla alabilir, kendinize ilişkin bir kupada içebilirsiniz. Kesinlikle karton kullanmak zorundaysanız da en azından kimyasal geçişini azaltmak için besinin ılık-soğuk olmasına dikkat edin” ihtarında bulundu.
Milliyet
