Gonca Kocabaş / Milliyet.com.tr – Çocukluğundan beri hayvanlarla iç içe yaşayan 45 yaşındaki Sevil Türkmen, yıllarca kurumsal şirketlerde çalıştıktan sonra emeklilik devrine yaklaşırken hayatının en büyük hayalini gerçekleştirmeye karar verdi. Lakin bu teşebbüs klasik bir ticari yatırım kıssası değil. Onun anlattığına nazaran her şey, yaşlanan köpeği Şeker’in hayat kalitesini artırma arayışıyla başladı. Türkmen, yaşlılık devrinde hareket etmekte zorlanan Şeker için yaptığı araştırmalar sırasında ABD’de faaliyet gösteren gezici köpek spor salonlarını keşfetti. Birinci başta yalnızca kendi köpeğine yardımcı olabilmenin yollarını arayan Türkmen, vakitle bu sistemin Türkiye’de de gereksinim duyulan bir hizmet olabileceğini fark etti.
‘HAYVANLAR, İNSANLARIN GÜCÜNÜ HİSSEDİYOR’
En aktüel haberlere ve son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.
kaynak olarak ekleyin
Köpeği sayesinde birçok beşerle tanışıp, toplumsallaştığını lisana getiren Sevil, “Parklarda farklı köpeklerle vakit geçirdim, diğer hayvanlarla bağlantı kurmayı öğrendim. Aslında hayvanlar benim dünyaya bakışımı değiştirdi diyebilirim. Zira çocukken kimi hayvanlara karşı dehşetlerim ve önyargılarım vardı. Fakat onları tanıdıkça endişenin yerini merak, sonra da sevgi aldı. Vakitle şunu fark ettim; hayvanlar insanın gücünü sahiden hissediyor. Onlara sevgiyle yaklaştığınızda size inanılmaz bir itimatla karşılık veriyorlar. Hayatım boyunca sahiplendiğim her köpek bana öbür bir şey öğretti. Kimi sabrı öğretti, kimi sadakati, kimi kaybetmenin ne kadar güç olduğunu. Ancak hepsinin ortak noktası şu oldu. Hayvanlarla yaşamak insanı daha vicdanlı birine dönüştürüyor. Zira onlar konuşamıyorlar lakin her şeyi hissediyorlar. Bu yüzden onların hayatına dokunabilmek benim için her vakit çok pahalı oldu” biçiminde konuştu.
Bu fikrin bir teşebbüs fikri olarak değil, bir köpek annesinin çaresizce tahlil arayışıyla başladığını söyleyen Sevil, “O periyot Şeker’in yaşı ilerlemişti ve yaşına karşın çok hareketli, hayata bağlı bir köpekti. Fakat vakitle eklem ve kas sıhhatiyle ilgili sorunlar yaşamaya başladı. Daha az hareket etmeye başladığında bunun yalnızca hareket azalması olmadığını fark ettim; hareketsizlik beraberinde diğer meseleleri da getiriyordu. O süreçte daima araştırma yapıyordum. ‘Kaslarını nasıl koruyabilirim?’, ‘Eklemlerine yük bindirmeden nasıl hareket ettirebilirim?’, ‘Yaş alırken ömür kalitesini nasıl artırabilirim?’ üzere soruların karşılıklarını arıyordum. Bir müddet sonra toplumsal medya algoritması da karşıma daima köpek antrenmanı, rehabilitasyon ve kondisyon görüntüleri çıkarmaya başladı. İşte tam o periyotta Amerika’da faaliyet gösteren bir gezici köpek spor salonunun görüntüsüne denk geldim. Birinci gördüğüm an sahiden durup uzun uzun izlediğimi hatırlıyorum. Bir noktadan sonra yalnızca izlemekle kalmadım; canlı yayınlarına katıldım, sistemlerini dinledim, nasıl çalıştıklarını anlamaya çalıştım” dedi ve ekledi:
“Orada en çok hoşuma giden şey şu oldu. Emel köpeği yormak değil, denetimli hareket ettirmekti. İdmanın yaşlı köpeklerde kas kaybını yavaşlatmak, eklem etrafındaki kasları desteklemek, kilo denetimine yardımcı olmak ve genel ömür kalitesini artırmak için nasıl kullanıldığını anlatıyorlardı ancak ben yalnızca yararlarını değil, mümkün risklerini de öğrenmeye çalıştım. Hangi köpekler için uygun değil, ne vakit durmak gerekir, hangi sıhhat denetimleri gerekli. Zira bahis benim için hiçbir vakit ‘farklı bir iş fikri’ olmadı; evvel ‘Şeker’e nitekim düzgün gelir mi?’ sorusuydu. Bir mühlet sonra kendime şu soruyu sormaya başladım: ‘Ben bunu kendi köpeğim için yapabilir miyim?’ Sonra bu soru öteki bir şeye dönüştü: ‘Eğer işe yarıyorsa neden yalnızca benim köpeğim faydalansın?’ Açıkçası o noktada bunun Amerika’da nitekim bir kesim olduğunu öğrenince çok şaşırdım. Daha evvel bu türlü bir alanın varlığından haberim yoktu. Araştırdıkça bilhassa pandemi sonrasında insanların evcil hayvanlarının fizikî ve zihinsel gereksinimlerine daha çok odaklanmasıyla bu hizmetlerin çok büyüdüğünü gördüm. Amerika’da önemli formda yaygınlaşmıştı fakat Türkiye’de karşıma misal bir sistem çıkmadı.”
‘ŞEKER, PROJEDEKİ BÜTÜN SÜRECİ GÖRDÜ’
“O kadar etkilendim ki franchising almak istediğimi söyledim” diyen Sevil, “Türkiye’de bunu yapmak istediğimi anlattım. Çok samimi bir formda bana şu karşılığı verdiler: ‘Şu anda biz ABD içinde yeni yeni genişliyoruz, Meksika’ya ve Kanada’ya açılmaya başladık. Türkiye bizim için şu an çok uzak bir plan.’ Açıkçası biraz hayal kırıklığı yaşadım. Sonra dedim ki; pekala ekipmanları satın alabilir miyim? Ona da sıcak bakmadılar. O gün biraz üzüldüm fakat artık dönüp baktığımda güzel ki o denli olmuş diyorum. Zira o noktadan sonra şunu düşündüm: Madem hazırını alamıyorum, o vakit öğrenmem gerekiyor. Sonra aylar süren araştırmalar başladı. Amerika’daki sistemleri inceledim, Avrupa’daki uygulamalara baktım, Asya’daki örnekleri araştırdım. Görüntüler izledim, teknik ayrıntıları anlamaya çalıştım, köpek hareket biyomekaniğini okudum, güvenlik üzerine düşündüm. Ve yavaş yavaş bu fikir yalnızca bir hayal olmaktan çıkıp kendi projeme dönüştü. Bugün geriye dönüp baktığımda şunu çok net görüyorum; bu fikir bir iş kurmak için doğmadı. Şeker’e yardım etme isteğiyle doğdu. Sonra öteki köpeklerin de daha sağlıklı, daha hareketli ve daha memnun yaşamasına katkı sağlama hayaline dönüştü. Sugartown’un çıkış noktası tam olarak buydu. Her adımında biraz merak, biraz yürek ancak en çok da bir köpeğe duyulan sevgi vardı” bilgisini paylaştı.
“Şeker’in bu projedeki yerini anlatırken benim için çok özel bir anıyı paylaşmadan geçemem” diyen Sevil, “Pandemi periyoduydu; meskende yalnız ben ve Şeker. Yılbaşı gecesi dilek balonları aldık. Gece saat 12’de gelecekle ilgili dileklerimi yazdım ve balonlardan birinin üzerine ‘Sugartown’ yazdım. O gün elimde bir proje yoktu, bir araç yoktu, bir plan yoktu. Lakin içimde çok güçlü bir his vardı; Şeker’in hayatımda bıraktığı tesirin bir gün bir mirasa dönüşmesini istiyordum. Bunun ne olacağını bilmiyordum; tahminen bir köpek oteli, tahminen yaşlı köpeklerle ilgili bir çalışma, tahminen rehabilitasyon. Ancak hayvanlara yarar sağlayan bir şey olacağını biliyordum. O süreçte hayatıma çok kıymetli bir isim de girdi; Gökçen Yücekaya. Yaklaşık bir–bir buçuk yıl boyunca yanında eğitim alma ve istekli çalışma fırsatı buldum. Bana yalnızca köpekleri sevmeyi değil, onları anlamayı öğretti. Bir davranışın altında ne olduğunu görmeyi, bir köpeğin hissini okumayı, fizikî ve duygusal muhtaçlıklarını birlikte değerlendirmeyi öğrendim. Şeker’e yaklaşımım da o süreçte değişti. O vakit fark ettim ki sevgi çok kıymetli lakin tek başına yetmiyor; nitekim anlamayı da öğrenmek gerekiyor” formunda konuştu.
‘İLK ANLATTIĞIMDA BİRDEN FAZLA KİŞİ BENİ ANLAMADI’
“Projenin son devirlerinde Şeker hâlâ yanımdaydı” diyen Sevil, “Araç hazırlandı, sistem tamamlandı, koşu bandı kuruldu. O bütün süreci gördü. Ve her şey bittikten yaklaşık bir hafta sonra Şeker’i kaybettim. Bazen kendi kendime şunu düşünüyorum; güya projeyi görmek için bekledi. Güya “Tamam, artık hazırsın” deyip bana bıraktı. Bunun mantıklı bir açıklaması olmayabilir ancak birtakım hisler mantıkla anlatılamıyor. Şeker’i 17,5 yaşında kaybettim. Sonrasında hayatıma bugün benimle yaşayan, 12 yaşında sahiplendiğim emekli avcı İngiliz Setter köpeğim Duke girdi. İçten içe daima şunu hissediyorum; Duke bana Şeker’in doğum günü armağanı üzere geldi. Zira bu sefer elimde Şeker’in bana bıraktığı bilgi, tecrübe ve farkındalık vardı” sözlerine yer verdi.
“Bu projedeki en büyük zorluk insanların daha evvel hiç görmediği bir şeye evvel benim inanmam, sonra da onu anlatabilmemdi” diyen Sevil, “Çünkü Türkiye’de bu sistemi araştırmaya başladığım periyotta beşerler bu türlü bir hizmeti hiç duymamıştı. Açıkçası ben de birinci gördüğümde çok şaşırmıştım. O devir hâlâ kurumsal işimde çalışıyordum. Bu projeyi kurmak için önümde boş bir vakit yoktu. Gün içinde işimi yapıyor, akşamları mesai sonrasında saatlerce araştırma yapıyor, hafta sonlarımı büsbütün bu projeye ayırıyordum. Binlerce görüntü izledim. Bir yandan da finansal taraf vardı. Bu işi yurt dışında yapan bireylerle konuştuğumda bana söyledikleri en değerli şeylerden biri şuydu: “Bu işe borçla girme.” Zira insanların bilmediği bir bölüme giriyorsunuz ve ne kadar müddette karşılık alacağınızı bilmiyorsunuz. Açıkçası bu cümle beni çok düşündürdü. Zira girişimcilik dışarıdan çok yiğit görünüyor fakat içinde önemli bir kaygı da var. Ben de bu yüzden işimden çabucak ayrılmadım. Birinci bir–bir buçuk yıl boyunca iki hayatı birebir anda yürüttüm. Gündüz kurumsal hayat, akşam ve hafta sonları Sugartown. Bu süreçte kendi bütçemi hazırlamaya çalıştım, plan yaptım, birtakım periyotlarda kredi kullandım, risk aldım lakin büsbütün araştırarak ilerledim. Evvel pazar araştırması yaptım” dedi ve ekledi:
“İlk anlattığımda insanların birçok sahiden ne demek istediğimi anlamadı. Çok olağandı zira ortada görülmüş bir örnek yoktu. Bir hayal anlatıyordum. Beşerler ‘Köpek koşu bandı mı, taşınabilir spor salonu mu, nitekim muhtaçlık mı?’ diye bakıyordu. O süreçte şunu öğrendim; beşerler yeni bir fikre birinci başta fikir olarak değil, alışkanlıklarına nazaran reaksiyon veriyor. Evvel garipsiyorlar, sonra sorguluyorlar, sonra görmeye başlıyorlar. Herkes birinci başta sanıyor ki köpekler çabucak sisteme alışacak. Lakin dünyadaki birçok taşınabilir spor salonu şunu söylüyor; kimi köpekler çabucak adapte oluyor, kimileri için inanç oluşturmak gerekiyor ve bu büsbütün olağan. Bu yüzden maksat hiçbir vakit sürat ya da performans değil; itimat ve olumlu tecrübe. Bugün geriye dönüp baktığımda en sıkıntı şeyin teknik kısım değil, vazgeçmemek olduğunu düşünüyorum. Zira bazen etrafınızdaki hiç kimse sizin gördüğünüz şeyi göremiyor. Ancak siz bir fikrin nitekim bir canın hayatına yeterli geleceğine inanıyorsanız o sizi yürütüyor.”
‘DÜZENLİ ANTRENMANLA HEM VÜCUTLARI HEM RUH HALLERİ DEĞİŞİYOR’
İlk başlarda insanların reaksiyonlarının birbirine çok benzediğini lisana getiren Sevil, “Büyük bir merak, biraz heyecan lakin en çok da dehşet ve kaygı vardı. Açıkçası ben de onların yerinde olsam tıpkı hissederdim. Zira kelam konusu olan şey bir can ve beşerler o canı gözü kapalı kimseye emanet etmek istemiyor. Birinci görüntülerimi paylaştığımda çok fazla ileti aldım. ‘Korkarsa ne olacak?’, ‘Ya düşerse?’, ‘Kalbine ziyan verir mi?’, ‘Köpek bunu istemezse zorlayacak mısınız?’ üzere sorular geliyordu. Hatta birtakım beşerler başta bunun köpekler için fazla yorucu ya da gerilimli olduğunu düşündü. Fakat ben bu yorumlara hiçbir vakit kızmadım. Zira aslında o endişelerin temelinde sevgi vardı. Benim için en değerli şey köpeğin psikolojisi oldu. Zira bir köpek korkuyorsa, kendini inançta hissetmiyorsa aslında o çalışmanın hiçbir manası yok” formunda konuştu.
“En hoş değişim sahiplerin gözlerinde oluyor” diyen Sevil, “İlk başta endişeyle gelen beşerler birkaç seans sonra ‘Ben köpeğimin bu kadar memnun olacağını düşünmemiştim’ demeye başlıyor. Zira aslında birçok köpek yalnızca fizikî olarak değil, zihinsel olarak da rahatlıyor. Kent hayatı onları da yoruyor. Saatlerce meskende kalan, gücünü atamayan, daima küçük alanlarda yaşayan köpeklerde huzursuzluk, telaş ve davranış sorunları oluşabiliyor. Tertipli idman yaptıklarında ise hem vücutları hem ruh halleri değişiyor” bilgisini paylaştı.
‘İNSANLAR BİRÇOK VAKİT KISA YÜRÜYÜŞLERİN KÂFİ OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYOR’
“İlk gün bizim için en değerli şey inanç oluşturmak” diyen Sevil, “Çünkü köpek için yeni bir yüzey, yeni bir ses ve yeni bir tecrübe. Evvel bandın üzerinde yalnızca durmasını sağlıyoruz. Koklamasına, incelemesine müsaade veriyoruz. Sonra ödül, oyuncak, sevgi ve sakin bir yönlendirmeyle küçük adımlar başlıyor. Birçok köpek aslında birkaç dakika içinde mantığı çözüyor zira sistem motorsuz olduğu için hareket büsbütün ona bağlı. Bu da kaygıyı önemli formda azaltıyor. Birtakım köpekler çok özgüvenli oluyor ve birinci seansta koşmaya başlıyor. Kimilerinde ise süreç daha yavaş ilerliyor” tabirlerine yer verdi.
İnsanların ekseriyetle köpeklerin fizikî muhtaçlıkları konusunda yaptıkları en büyük yanlışın, her köpeğin gereksiniminin birebir sanılması olduğuna dikkat çeken Sevil, “Bir Chihuahua ile bir Malinois’in ya da bir Golden Retriever ile bir Husky’nin güç muhtaçlığı birebir değil. Ama beşerler birden fazla vakit yalnızca kısa yürüyüşlerin kâfi olduğunu düşünüyor. Bir başka yanılgı ise yalnızca fizikî yorgunluğu hedeflemek. Köpeklerin zihinsel olarak da tatmin olması gerekiyor. Denetimli spor, odak çalışması ve sistemli rutinler bu yüzden kıymetli. Bir diğer değerli mevzu da kilo sorunu. Fazla kilo eklemlere ekstra yük bindiriyor ve yaş ilerledikçe sorunları büyütüyor. Sistemli idman burada çok kritik rol oynuyor” formunda konuştu.
‘TÜRKİYE’DE ‘OLMAZ’ DİYENLER OLDU’
“Bazı sahipler yürüyüşlerde çekiştirmenin azaldığını söylüyor” diyen Sevil, “Bazıları daha keyifli göründüğünü, birtakımı iştahının düzeldiğini anlatıyor. Yaşlı köpek sahiplerinden gelen geri dönüşler ise çok duygusal olabiliyor. ‘Eskisi üzere oyuncak getirmeye başladı’ ya da ‘yeniden koşmaya çalıştı’ üzere cümleler beni hakikaten çok etkiliyor. Ayrıyeten köpeklerle sahipleri ortasındaki bağın da güçlendiğini düşünüyorum. Zira beşerler köpeklerinin sahiden keyif aldığını görünce onların gereksinimlerini daha düzgün anlamaya başlıyor” sözlerine yer verdi ve kelamlarını şöyle sonlandırdı:
Hayvan sevgisini girişimcilikle birleştirmek isteyenlerin, öncelikle hakikaten hayvanları sevmeleri gerekiyor. Zira bu iş yalnızca ‘sevimli köpeklerle vakit geçirmek’ değil. Büyük sorumluluk, sabır ve emek gerektiriyor. İkinci olarak kesinlikle araştırma yapmalarını öneririm. Dünyada pet wellness, canine fitness ve rehabilitasyon alanları çok süratli gelişiyor. Yeni sistemleri, bilimsel çalışmaları ve etik yaklaşımları takip etmek çok değerli. Ayrıyeten farklı olmaktan korkmamaları lazım. Ben bu fikri birinci düşündüğümde birçok insan ‘Türkiye’de olmaz’ dedi. Fakat bazen bir fikrin bedeli, daha evvel yapılmamış olmasından geliyor. En değerlisi ise şu. Şayet yaptığınız işin merkezinde nitekim sevgi varsa beşerler bunu hissediyor. Hayvanlar da hissediyor. O vakit iş yalnızca ticaret olmaktan çıkıyor; manası olan bir şeye dönüşüyor.”
Milliyet
