Aydın Hasan – Fransa, 2009 yılında NATO’nun askeri kanadına dönüşünden itibaren Türkiye’nin Akdeniz, Karadeniz, Kafkasya, Balkanlar ve Orta Doğu’da güçlenen tesirini pasifize etmeye yönelik siyasete yük verdi. Fransa, Türkiye’ye karşı birinci tesir alanı mağlubiyetini, 2008 yılında Rusya – Gürcistan tansiyonunda devrin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın diyaloğu öne çıkaran teşebbüsü ile devrin Cumhurbaşkanı Sarkozy’yi gölgede bırakması ile yaşadı.
Macron’un prestij kaybı
Emmanuel Macron, Cumhurbaşkanı olarak evvel 2017’de, ikinci kere ise 2022’de seçildi. Fransa’nın Türkiye karşısındaki tesir alanı gayretinde Macron devrinde büyük kayıplar devam etti. Fransa, Batı Afrika ile Mali, Nijer Burkina Faso üzere ülkelerin yer aldığı Sahel bölgesinde sömürgecilik zıddı dalga karşısında büyük kayba uğradı. Fransa ordusu, bu ülkelerden kovuldu. Bölgede Fransa’nın çekilmesinden kaynaklanan boşluğu dolduran kıymetli ülkelerden biri Türkiye oldu. Türkiye’nin muvaffakiyetinde insani diplomasi, Türk SİHA’ları, savunma muahedeleri da değerli rol oynadı.
En aktüel haberlere ve son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.
kaynak olarak ekleyin
Yine Macron devrinde, Halife Hafter’i el altından destekleyen Fransa, Libya’da Türkiye’ye karşı kaybetti. Fransa, böylelikle Libya’nın batısında Akdeniz güç denkleminin de dışında kaldı. 2020’de Azerbaycan’ın Türkiye’nin teknik takviyesi ile Ermenistan’a karşı Karabağ savaşını kazanması ise, Fransa’yı Güney Kafkasya denkleminden de düşürdü. Fırat’ın doğusundaki PKK uzantısı YPG – SDG ögelerini destekleyen Fransa, Suriye hükümetinin harekatının akabinde bu bölgedeki gücünü de kaybetti.
Agresif siyaset
Macron’un son devirde ise Doğu Akdeniz ile Kıbrıs üzerinden Türkiye’yi çevreleyici agresif siyasete yönelmesi dikkat çekti. Fransa ile Yunanistan ortasında savunma mutabakatı, bu yıl yenilendi.
Macron, Nisan ayında GKRY’yi ziyaret ederek Rum başkan Hristodulidis ile ortak basın toplantısı düzenlemiş, ülkesi ile GKRY ortasında Kuvvetler Statüsü Anlaşması’nın (SOFA) haziran ayında imzalanacağını açıklamıştı. Fransız ordusunun Güney Kıbrıs’a daimî olarak yerleşmesine imkan veren sözkonusu mutabakat 8 Haziran’da imzalandı.
GKRY’de İran’ın füze saldırısından sonra mart ayından beri Fransa’nın bir hava savunma birliği bulunuyor. Suriye ve Lübnan’da yine tesirli olma arayışı içinde olan Fransa’nın Rumların Mari kasabasındaki askeri limanı ile Baf kentindeki Andreas Papandreu askeri üssünü kullanmayı istediği belirtiliyor.
Rum ordusunun, modernizasyon kapsamında Fransa’dan savaş helikopterleri ve hava savunma sistemleri satın aldığı haberleri de kamuoyuna yansımıştı.
‘Yok hükmünde’
Fransız askeri ögelerinin adada konuşlandırılmasının yanısıra taraflar ortasında askeri alanda ortak tatbikat icrası, eğitim, askeri tesislere teçhizat dayanağı ve savunma sanayii işbirliğinin geliştirilmesini de içeren SOFA anlaşmasına, KKTC Dışişleri Bakanlığı da yaptığı açıklamaya reaksiyon gösterdi.
Açıklamada, “İnsani emeller kisvesi altında esasen askeri kazanım ve avantaj elde etmeye yönelik giderek ağırlaşan ve Kıbrıs Türk halkının ada üzerindeki özden gelen hükümran eşit haklarını yok sayan bu ve gibisi adımlar, adamız ve bölgemizin güvenlik ve istikrarına ait kurulan hassas istikrarları bozmaya yönelik olup KKTC ve Kıbrıs Türk halkı açısından yok kararındadır. Fransa’yı da bölgemize ziyan veren teşebbüslerine son vermeye davet ediyoruz” denildi.
Hukuka aykırı
Ada’da Fransız askeri varlığını kalıcı hale getirilmesi milletlerarası hukuk açısından sıkıntılı bir alanı oluşturuyor. 1960’ta Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kuruşunda İngiltere, Türkiye ve Yunanistan ortasında garantörlük mutabakatı imzalanmıştı. Üç ülke ortasında imzalanan garantörlük muahedesi Kıbrıs’ta diğer bir ülkenin asker bulundurmasını tartışmalı hale getiriyor. Türkiye, bu durumu memleketler arası hukuka muhalif olarak pahalandırıyor.
‘Küstah yazı’
Güney Kıbrıs’ta yayımlanan Fileleftheros gazetesinde 9 Haziran tarihinde yayımlanan başyazıda, “Türkiye bedel ödemeli” sözü kullanıldı. Yazıda, AB savunma bakanlarını taşıyan uçakların Güney Kıbrıs’a gelişi sırasında Türk F-16’larının bölgede bulunması sert biçimde eleştirildi ve AB’nin Türkiye’ye karşı daha kararlı hal alması istendi.
Milliyet
