AYM Başkanı Özkaya: Bireysel başvuruların yüzde 86’sı karara bağlandı

Kentteki bir otelde, ‘Anayasa Mahkemesinin Temel Haklar Alanındaki Kararlarının Tesirli Formda Uygulanmasının Desteklenmesi Avrupa Birliği-Avrupa Kurulu Ortak Projesi’ kapsamında Proje Kapanış Merasimi ve Adana Bölge Toplantısı gerçekleştirildi.

Etkinliğe Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya’nın yanı sıra, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Lideri Adem Albayrak, Hakimler ve Savcılar Kurulu Başkanvekili Fuzuli Aydoğdu, Adana Valisi Mustafa Yavuz, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Lideri Vasip Şahin, Türkiye Adalet Akademisi Başkanı Metin Yıldırım, Adana Cumhuriyet Başsavcısı Altuğ Kürşat Şahin, Adana İsimli Yargı Adalet Komisyonu Başkanı Ferhat Karakuş, Adana Bölge Adliye Mahkemesi Başkanı Mehmet Yüksek, Adana Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcısı Bestami Tezcan, Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Yönetişim Bölüm Başkanı Jean Barbe, Avrupa Kurulu Ankara Program Ofisi Başkanı William Massolin katıldı.

‘ADANA DAYANIŞMANIN EN KIYMETLİ KENTLERİNDEN BİRİ OLMUŞTUR’

Etkinlikte konuşan Vali Mustafa Yavuz, kentin tarihi boyunca birçok medeniyete konut sahipliği yaptığını belirterek “Adana, tarih boyunca milletlerin hafızasında iz bırakan kentlerden bir adedidir. Toroslara vakıf duruşunu ufkunda taşıyan Adana’mız tarih boyunca farklı medeniyetlere konut sahipliği yapmıştır. Bu kadim kent, geçmişten bu güne dayanışmanın değerli kentlerinden bir tanesi olmuştur. Bu topraklar asırlar boyunca devlet geleneğinin ve milletimizin hakkaniyet hissini birebir tabanda buluşturmuştur. Adalet, mülkün temelidir. Bu çeşit programlar vatandaşlarımızın adalete olan itimadının pekişmesine katkı sağlayacağına inanıyorum” dedi.

‘BİREYSEL HUKUK SİSTEMİ ESASLI BİR DEĞİŞİKLİĞE YOL AÇTI’

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Lideri Adem Albayrak da ferdi müracaatın Türk hukuk sisteminde çok esaslı bir değişikliğe yol açtığını kaydederek, “Bireysel müracaat ülkemizde temel hak ve özgürlüklerin daha yeterli korunması ve standartlarının yükseltilmesi maksadıyla getirilmiş çağdaş ve kıymetli bir kazanımdır. Türk Anayasa Mahkemesi’nin önüne gelen ferdi müracaat sayısının fazla olması hem işin kıymetini, hem yürütülüşünü, hem de kasvetleri birlikte getiriyor. Bu fazlalık o denli bir fazlalık ki, âlâ uygulayan Avrupa ülkelerindeki sayılara baktığımızda 10-12 kat daha fazla. 47 ülkeden müracaat alan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin bile üstünde Türk Anayasa Mahkemesi’ne kişisel müracaat geliyor. Bu sayının çokluğu konusunda hiçbir kuşkumuz yok. Bu artan iş yüküyle Anayasa Mahkemesi’nin başa çıkmak için mümkün olduğunca ve en kısa müddette bu müracaatları sonuçlandırmak için ağır ve fark edilebilir bir çalışma içerisinde olduğunu görüyoruz” diye konuştu.

‘HUKUK DEVLETİNİN GÜCÜ NORMLARIN TESİRLİ UYGULAMASINDAN KAYNAKLANMAKTA’

Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya ise “Bilindiği üzere hukuk devletinin gerçek gücü, sırf normların varlığından değil, bu normların tesirli formda uygulanmasından kaynaklanmaktadır. Birebir biçimde anayasal garantilerin gerçek manası da sadece mahkeme kararlarında değil, o kararların toplumsal hayata, yargısal uygulamalara ve kamu otoritesinin işleyişine yansımasında ortaya çıkmaktadır. Esasen anayasa yargısının kesin maksadı sırf ihlal tespiti yapmak değildir. Daha değerlisi, ihlallerin tekrarını önleyecek anayasal bir şuur ve uygulama kültürü oluşturmaktır” sözlerini kullandı.

‘2012’DEN BU YANA 739 BİN MÜRACAAT YAPILDI’

Bireysel müracaatın hukuk tarihi açısından en kıymetli ıslahat olduğunu belirten Özkaya, “Bireysel müracaat düzeneği, hiç kuşkusuz Türk hukuk tarihinin en kıymetli ıslahatlarından biridir. Ferdî müracaat sisteminin bugün ulaştığı nokta, yürüttüğümüz çalışmaların ve kurumsal iş birliğinin ne kadar kıymetli sonuçlar doğurduğunu açıkça göstermektedir. Yeni bilgiler incelendiğinde, ferdi müracaatın kabul edilmeye başlandığı 23 Eylül 2012 tarihinden bu yana Anayasa Mahkemesi’ne toplam 739 bin 417 müracaat yapıldığı görülmektedir. Bu müracaatların 637 bin 274’ü sonuçlandırılmış, böylelikle müracaatların yaklaşık yüzde 86’sı karara bağlanmıştır. Derdest bulunan müracaat sayısı ise 102 bin 143’tür. Bu sayılar, bir yandan vatandaşlarımızın Anayasa Mahkemesi’ne ve ferdi müracaat sistemine duyduğu itimadı ortaya koyarken öteki yandan mahkememizin karşı karşıya bulunduğu iş yükünün büyüklüğünü de göstermektedir” dedi.

‘YARGILANMA HAKKI DAHİL, 87 BİN İHLAL KARARI VERİLDİ’

Anayasa Mahkemesi tarafından bugüne kadar 87 bin ihlal kararı verildiğini aktaran Özkaya şöyle devam etti:

“Anayasa Mahkemesi tarafından bugüne kadar makul müddette yargılanma hakkı dahil yaklaşık 87 bin ihlal kararı verilmiş olması, kişisel müracaatın hak eksenli hukuk kültürünün gelişmesinde ne kadar değerli bir fonksiyon gördüğünü ortaya koymaktadır. Kişisel müracaatın temel hedefi, bireyin temel hak ve özgürlüklerinin ulusal seviyede daha güçlü biçimde korunmasını sağlamaktır. Bunun yanında ferdi müracaat, insan haklarına ait uyuşmazlıkların memleketler arası mercilere taşınmadan evvel ulusal hukuk sistemi içinde çözülebilmesine imkan tanıyan tesirli bir iç hukuk yolu niteliği taşımaktadır. Hakikaten kişisel müracaatın uygulanmaya başlamasıyla birlikte temel hak ve özgürlüklere ait birçok uyuşmazlık ulusal hukuk sistemimiz içerisinde tahlile kavuşturulabilmiş, böylelikle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne yapılan müracaatlarda azalma yaşanmış ve insan haklarının korunmasında iç hukuk düzeneklerinin aktifliği kıymetli ölçüde güçlenmiştir. Müracaatın başarısı yalnızca Anayasa Mahkemesi’nin verdiği kararlarla ölçülemez. Asıl kıymetli olan, bu kararların birinci derece mahkemelerine, bölge adliye mahkemelerine, bölge yönetim mahkemelerine, idari uygulamalara ve toplumsal hayata tesirli formda yansımasıdır. Bilhassa birinci derece mahkemeleri tarafından Anayasa Mahkemesi kararlarının daha faal uygulanmasına yönelik hazırlanan yol haritası, kararların hayata geçirilmesinde karşılaşılan sorun alanlarını tespit etmiş ve uygulama süreçlerinin güçlendirilmesine yönelik son derece pahalı teklifler sunmuştur.”

Açılış konuşmalarının akabinde ‘Bireysel müracaat ihlal kararlarının objektif ve subjektif etkisi’ bahisli panel gerçekleştirildi.

Milliyet