Gonca Kocabaş / Milliyet.com.tr – 34 yaşını yeni bitiren ve yaklaşık 4 yılı aşkın hayatını MS (Multipl Skleroz) ile yan yana, onunla bir istikrar kurmaya çalışarak sürdüren Mert, geçimini, çocukluğundan beri kendisini çok etkileyen ve tutkusu olan mimarlık mesleğiyle sağlıyor. Fakat kendini yalnızca mesleğiyle değil, daima üzerine bir şeyler eklemeye çalıştığı aktiviteleriyle tanımlamayı daha gerçek buluyor. ‘Hayatımın en büyük önceliği her vakit spor oldu’ diyen Mert, “Çocukluğumdan beri hareket halinde olmayı, sonları zorlamayı seviyorum. Sporun her halini sevsem de, benim için asıl tutku koşmak ve yük kaldırmak. Bu iki alan dışında kendimi bu kadar güçlü ve özgür hissettiğim anlar çok sonludur. Birden fazla insanın bilakis, vücudumun fizikî olarak yorulduğu o anlarda zihnimin hiç olmadığı kadar berraklaştığını, fikirlerimin sadeleştiğini hissediyorum. Spordan sonra hayatımdaki en büyük alan ise mutfak. Şayet mimarlığı seçmeseydim, yolum katiyetle gastronomi dünyasından geçerdi. Mutfağın içerisindeki o kaotik yapıyı, daima bir şeyleri yetiştirme telaşını ve o süratli tempoyu çok seviyorum. Ancak beni asıl memnun eden, günün sonunda ortaya çıkan o sonuç ve hazırladığım yemeği tadan insanların keyfine şahitlik etmek. Şu an ise tüm bu ilgi alanlarımı ve hayat usulümü, MS üzerine bir farkındalık yaratmak maksadıyla toplumsal medyada birleştiriyorum. Kendi hayatımda nelerin işe yaradığını; nasıl spor yapabildiğimi, nasıl beslendiğimi ve bu sürecin zihinsel etaplarını şeffaf bir biçimde anlatıyorum. Maksadım, benimle benzeri durumları yaşayan insanlara yalnızca moral vermek değil, onlara harekete geçmeleri için somut birer örnek sunabilmek” bilgisini paylaştı.
‘DOKTOR ÇIKIŞI FİZİKÎ UYUŞUKLUĞUN YERİNİ ZİHİNSEL ÇÖKÜŞ ALMIŞTI’
En şimdiki haberlere ve son dakika gelişmelerine Googleüzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.
Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin
‘Sabah gözlerimi açtığımda sağ ayağımda, güya o modül bana ilişkin değilmişçesine ağır bir uyuşukluk vardı’ diyen Mert, “O periyotta çok ağır ve ağır idmanlar yapıyordum, bedenimi daima hudutlarda dolaştırıyordum. Bu yüzden aklıma gelen birinci şey, her atletin kaygılı düşü olan ‘fıtık’ ihtimaliydi. Kendi kendime ‘Ağır girdim, herhalde hududa baskı yaptı’ diyerek geçiştirmeye çalıştım. Hatta itiraf etmeliyim ki, spor sistemimin bozulmasından korktuğum için doktora gitmeyi bir müddet inatla reddettim. Lakin o uyuşukluk hissi yerinde durmadı; yavaş yavaş, güya bir sıvı bedenimde üst hakikat tırmanıyormuş üzere üst taraflara yayılmaya başladığında içimdeki o kuşku yerini öbür bir şeye bıraktı” dedi ve ekledi:
“Ablam da MS hastasıydı, bu yüzden bu hastalığın ne olduğunu, nasıl belirtiler verdiğini ailece az çok biliyorduk. O uyuşukluk yayıldıkça, kaçtığım gerçekle yüzleşmem gerektiğini anladım ve hastane süreci başladı. Teşhis konulduğunda hekimlerim çok iyimserdi. Bana bu sürecin beni kısıtlamayacağını, hayatıma kaldığım yerden devam edebileceğimi, günlük rutinlerimi bozmamı gerektirecek bir durum olmadığını söylediler. Tıbbi olarak haklılardı tahminen lakin o an zihnimin içinde diğer bir savaş başlamıştı. Hekimin odasından çıktığımda fizikî uyuşukluğun yerini zihinsel bir çöküş almıştı. Tek bir soru beynimin içinde dönüp duruyordu: ‘Ya bir daha yapamazsam?’. O ‘yapamazsam’ fikri, hastalığın kendisinden çok daha ağır bir yük üzere üzerime çökmüştü.”
‘KOŞTUKÇA VE TARTILARIN ALTINA GİRDİKÇE KENDİMİ BULUYORUM’
Bu hastalığın, hayatını büsbütün bir tertip üzerine kurmasını sağladığını lisana getiren Mert, “Ama bu o denli bir günde, teşhis konur konmaz olan bir şey değildi. Bu nizamı oturtmak için çok uğraştım, çok vakit harcadım ve açıkçası hiç kolay olmadı. Eskiden günlerim çok dağınıktı, aşikâr bir rutinim yoktu. Artık ise her günüm yapmak istediğim şeylerle, bana yeterli gelen rutinlerle dolu. Yeme alışkanlıklarımı da büsbütün değiştirdim. Artık glutensiz, protein yüklü ve lifli sebzelerle besleniyorum. Bedenimin neye muhtaçlığı olduğunu dinlemeyi öğrendim. Olağan kendimi büsbütün de kısıtlamıyorum; ayda bir gün bütün yasakları çiğnediğim bir günüm var. O gün geldiğinde bedenimin bu kaçamakları tolere edebildiğini görmek bana hakikat yolda olduğumu hissettiriyor. Velhasıl, o eski meçhul günlerin yerini artık ne yapacağını bilen, daha denetimli bir Mert aldı” bilgisini paylaştı.
‘Ben en çok bu hastalığın Türkiye’de gereğince bilinmemesinden yakınıyorum’ diyen Mert, “Girdiğiniz her ortamda MS’i daima baştan anlatmak, kendinizi söz etmek zorunda kalıyorsunuz. Fakat işin en tuhaf yanı, tüm bunları anlattıktan sonra ‘E sen benden daha sağlıklı görünüyorsun’ yaftasını işitmek. Beşerler, dış görünüşünüz yerindeyse içeride bir savaş verdiğinize inanmakta zahmet çekiyorlar. Bir de işin ‘tavsiye’ boyutu var. Hastalığı biraz bilenlerin bile çabucak kısıtlamalar getirmesi çok yorucu. ‘Çok ağır spor yapamazsın’, ‘Vücut ısını çok yükseltmemen lazım’, ‘Kendini bu kadar yormamalısın’ üzere bir sürü şey duyuyorsunuz. Halbuki ben tam aykırısını yaşıyorum. Ben koştukça, o tartının altına girdikçe kendimi buluyorum. İnsanların o ‘yapamazsın’ dediği her şeyi yaparak aslında bu yanlış algıları kırmaya çalışıyorum. MS bir son değil; yalnızca hayatı kendi kurallarına nazaran, biraz daha dikkatli lakin çok daha güçlü yaşama biçimi” tabirlerine yer verdi.
‘HERKESTEN VE HER ŞEYDEN UZAKLAŞMAK İSTEDİĞİM BİR DÖNEMİM OLDU’
MS tanısı konduktan sonra bir mühlet yalnızca yalnız kalmayı tercih ettiği bir evre olduğuna değinen Mert, “Herkesten ve her şeyden uzaklaşmak istedim. Zira insanın kendi içinde güç bulmakta zorlandığı, o belirsizlikle savaştığı bir periyotta toplumsal irtibatları de yavaş yavaş köreliyor. Sosyal medyaya o görüntüyü çekerken en büyük motivasyonum, bu süreçleri yaşayan kimsenin aslında yalnız olmadığını hissetmesini sağlamaktı. İnsan o odada tek başına olmadığını bilince ayağa kalkması daha kolay oluyor. Öbür bir maksadım ise insanların neler başarabileceklerini görmelerini sağlamaktı. Evet, yaptığım sporların yahut koştuğum araların seçkin bir atlet ya da profesyonel bir atlet için tahminen çok kolay kaldığının farkındayım. Lakin bizim dünyamızda, bu hastalıkla uğraş eden bir insan için o bir kilometreyi koşmak ya da o tartısı kaldırmak çok büyük bir muvaffakiyet tabir ediyor. Ben yalnızca ‘buradayım ve yapabiliyorum’ demek istedim; bu hamasetin diğerlerine da bulaşmasını istedim” formunda konuştu ve ekledi:
“Bu görüntüyle aslında tek bir ana bildiri vermek istedim. Hayat karşınıza ne çıkarırsa çıkarsın, denetimi yine elinize alabilirsiniz. İnsanların o ‘hastalık’ etiketine takılıp kalmalarını, kendilerini konuta kapatmalarını istemedim. Onlara, oburlarının koyduğu sonların değil, kendi iradelerinin ne kadar güçlü olduğunu hatırlatmak istedim. Paylaştığım o 21 kilometrelik koşu ya da kaldırdığım yükler yalnızca birer sayı değil; benim için birer özgürlük ilanıydı. İnsanlara, ‘Evet, bazen zihniniz bulanabilir, bazen bedeniniz sizi dinlemeyebilir ancak pes etmediğiniz sürece o sis bir gün dağılıyor’ demek istedim. Özetle mesajım şuydu; bizler yalnızca tanısı konmuş hastalar değiliz, bizler hala hayalleri olan ve bu hayaller için ter döken insanlarız. O görüntüyü izleyen bir kişi bile ‘Ben de bugün bir adım atabilirim’ dediyse, benim için asıl ileti yerine ulaşmış demektir.”
‘PES ETMEMEK BENİM İÇİN İSMİ KONULMAMIŞ BİR ZAFER’
Kendisini ayağa kaldıran şeyin, ‘yapamazsın’ sözü olduğunu söyleyen Mert, “Beni tanıyanlar tezci ya da inatçı biri olduğumu bilirler; lakin bu inadı gerçek tarafta kullanmaya başladığınızda, hayatınızın tüm akışını değiştirebiliyorsunuz. Kendimi en çaresiz hissettiğim, o belirsizliğin içine düştüğüm anlarda bana söylenen her ‘yapamazsın’ sözünü, aslında karşıya geçmemi sağlayan bir köprü olarak kullandım. Başkalarının benim adıma koyduğu o sonları kabul etmek yerine, her manisi birer meydan okuma olarak gördüm. O pürüzü geçtiğimde, insanların ‘nasıl yaptı?’ diye şaşırdıklarını görmek ve kendime verdiğim kelamı tutmak. İşte o an benden daha memnunu olmuyordu. Çaresizliği yenen şey benim için boş bir umut değil, o inatla üzerine gittiğim hareketler oldu. Her bitirdiğim koşu, her kaldırdığım yük benim için ‘bak, yapılabiliyormuş’ demenin en somut yoluydu” formunda konuştu.
Her sabah bir muhteşem kahraman üzere uyanmadığına değinen Mert, “Yataktan kalkmak istemediğim, zihnimin o ağır sis bulutuyla meşgul olduğu, kendimi çok yorgun hissettiğim çok vakit oluyor. Fakat o denli anlarda kendimi sorgulamaya başlıyorum. ‘Dün yaptım mı? Yaptım. O vakit bugün de yapabilirim’ diyorum. Pes etmemek benim için aslında ismi konulmamış bir zafer. Ben bu süreci, sonunda kazanacağımı bildiğim bir savaşa hazırlık evresi olarak görüyorum. Her gün o yataktan kalkmak, o idmana gitmek, çalışabilmek hepsi o büyük zaferin küçük birer kesimi. Pes etmemek, kusursuz olmak değil, düştüğün ya da yavaşladığın yerden tekrar ayağa kalkacak o gücü kendinde bulmaya devam etmek üzere geliyor” tabirlerine yer verdi.
‘EN BÜYÜK KIRILMA ANIM 21 KİLOMETRELİK MARATONU BİTRDİĞİM ANDI’
‘İlk vakitlerde bir moral kaynağı bulmakta sahiden zorlanıyorsunuz’ diyen Mert, “Hatta dürüst olmak gerekirse, kimseden moral falan da istemiyorsunuz. O devirde size söylenen en güzel niyetli kelamlar bile güya sizi iğnelemek ya da sizinle inatlaşmak için söylenmiş üzere geliyor. Fakat bir yandan da akıp giden bir hayatınız, bir işiniz ve sorumluluklarınız var. Çalışmak, üretmek zorundasınız. Gerçekçi olalım; hangi yönetici ya da hangi iş yeri, ‘Bugün beynimde bir sis bulutu var, hiçbir şeye odaklanamıyorum’ dediğinizde sizi tam manasıyla anlayabilir ki? Bu, dışarıdan bakıldığında somut bir karşılığı olmayan, anlatması çok güç bir durum. Bu yüzden günün sonunda kendi iradenizi tekrar kendiniz güçlendirmek zorunda kalıyorsunuz. Sizi ayakta tutan şey, dışarıdan gelen bir dayanaktan fazla, o düşüşlerden sonra ayağa kalkma mecburiyetiniz oluyor. Ayağa kalkabilmek için evvel tekraren düşüyorsunuz, sonrasında ise bir daha o kadar sert düşmemek için elinizden gelen her şeyi yapıyorsunuz. Benim en büyük motivasyonum, bu düşüşlerin beni daha sağlam biri haline getirdiğini görmek oldu” bilgisini paylaştı.
Tanı konulduktan sonra gelen o birinci kozmosun, beraberinde çok derin bir melankoli getirdiğine değinen Mert, “Bu yalnızca ıstırap değil; eski halinize, o hiçbir şeyi düşünmeden hareket ettiğiniz günlere duyduğunuz bir hasret üzereydi. Kendi içinize çekiliyor, her şeyi ve herkesi dışarıda bırakmak istiyorsunuz. Belirsizlik ise bu işin en yorucu kısmı. Bir mimar olarak her şeyi planlamaya alışmışken, bedeninizin yarın nasıl bir reaksiyon vereceğini bilememek büyük bir boşluk hissi yaratıyor. Bu belirsizlikle yaşamak, daima fırtınalı bir denizde yol almaya benziyor. Fakat beni en çok zorlayan his ‘anlaşılamama’ oldu. Dışarıdan bakıldığında her şey yolunda göründüğü için yaşadığınız o zihinsel yorgunluğu, beyin sisini ya da bedeninizdeki o tuhaf uyuşmaları anlatmak imkansızlaşıyor. Bir mühlet sonra ‘anlatsam da anlamayacaklar’ diyerek susmaya başlıyorsunuz. İşte o sessizlik anlarında, bu hislerin hepsini tek tek göğüslemek ve onlarla barışmak zorunda kalıyorsunuz” formunda konuştu ekledi:
“Hayatınızdaki en büyük kırılma noktası, o birinci 21 kilometrelik yarı maratonu bitirdiğim andı’ diyen Mert, “Bitiş çizgisini geçtiğimde yalnızca bir yarışı tamamlamış olmadım; içimdeki o ‘Acaba yapabilir miyim?’ kuşkusunu de orada bıraktım. O gün, MS’in hayatımı kısıtlayan bir mani değil, yalnızca hayatımı daha disiplinli yaşamam gerektiğini hatırlatan bir yol arkadaşı olduğunu kabul ettim. O bitiş çizgisindeki yorgunluk, zihnimin en berrak olduğu andı. O an anladım ki; şayet kendime bakarsam, idmanlarımı aksatmazsam ve en kıymetlisi zihnimi o sisli bulutlardan çıkarabilirsem, diğerlerinin ‘imkansız’ dediği yer benim için yalnızca bir başlangıç olabilirdi. O koşu, benim kendimi saklamaktan vazgeçip, MS ile neler başarılabileceğini herkese göstermeye karar verdiğim andır.”
‘MS İLE YAŞAMAK UTANILACAK BİR ŞEY DEĞİL’
Bu süreçte kendisiyle ilgili en çok ‘sabretmeyi’ yine keşfettiğini lisana getiren Mert, “Eskiden her şeyin çabucak olmasını isteyen, daha telâşlı biriydim. Ancak MS bana kimi şeylerin vakit aldığını ve o vakte hürmet duymam gerektiğini öğretti. Bedenimi dinlemeyi ve sabırla güzelleşmeyi beklemeyi öğrendim. Bir oburu ise yaratıcılık. Özellikle beslenme sistemimi değiştirdiğimde, kısıtlı gereçlerle kendime nasıl daha uygun ve lezzetli bir hayat kurabileceğimi gördüm. Mutfak benim için yalnızca yemek yapılan bir yer değil, bir şeyler ürettiğim ve kendimi tabir ettiğim bir alana dönüştü. Tüm bunların toplamında da aslında çok daha sakin biri olduğumu fark ettim. Evvelce beni daha kolay yolumdan çıkarabilecek olaylara karşı artık çok daha dingin kalabiliyorum. Zira asıl gayretin nerede olduğunu ve gücümü yanlışsız yere saklamam gerektiğini kendime öğrettim” formunda konuştu.
‘Hiç tanımadığım birinin, ‘Senin o koştuğunu gördükten sonra bugün ben de dışarı çıktım’ demesi yahut misal süreçlerden geçen birinin ‘Kendimi çok yalnız hissediyordum, görüntünü izleyince ayağa kalkacak gücü buldum’ diye yazması benim için çok değerli’ diyen Mert, “İnsanların benim yaptığım idmanları yahut kurduğum nizamı görüp kendi hayatlarında küçük de olsa bir değişiklik yapmaya karar verdiklerini görmek, gerçek bir şey yaptığımı kanıtlıyor. O an anlıyorum ki; o görüntüyü yalnızca kendimi söz etmek için değil, birilerine ‘bakın, bu yol yürünebilir’ demek için çekmişim. Benim için asıl ilham, onların o birinci adımı atma hamasetini göstermeleri oluyor” dedi ve kelamlarını şöyle sonlandırdı:
“Her şeyden evvel tabiplerinin tavsiyelerine ve tedavi süreçlerine sıkı sıkıya uysunlar. Tıbbi dayanağı temel almadan üzerine bir şey inşa etmek mümkün değil. Lakin işin ömür kalitesi kısmına geldiğinizde, her şey bir deneme yanılma sürecine dönüşüyor. Bu yüzden kimse denemekten çekinmemeli. Bu yeni bir yemek tanımı de olabilir, farklı bir spor kısmı da. Nelerin size güzel geldiğini, nelerin sizi yorduğunu lakin deneyerek keşfedebilirsiniz. Ben kendimi bu biçimde buldum, öbürleri da denemekten korkmamalı. Bir başka kıymetli nokta ise kendilerini saklamamaları. MS ile yaşamak utanılacak ya da gizlenecek bir durum değil. Başlarda ben de uzaklaşmayı seçtim lakin sonra fark ettim ki bu artık benim kimliğimin bir modülü. Bunu kabullenmek ve söylemekten çekinmemek beşere inanılmaz bir özgürlük alanı açıyor. MS’i bir mani olarak değil, hayatınızın bir gerçeği olarak benimsediğinizde yükünüz hafifliyor. Hülasa; saklanmayın, deneyin ve bu yeni kimliğinizle neler başarabileceğinizi evvel kendinize sonra etrafınızdaki yapamazsın diyen insanlara kanıtlayın.”
Milliyet
