2 bin yıllık miras öksüz kaldı! Parşömenin son büyük ustası hayatını kaybetti
Parşömenin Türkiye’deki son temsilcilerinden İsmail Araç, yaşlılığa bağlı sıhhat meseleleri ve teneffüs yetmezliği nedeniyle meskeninde hayatını kaybetti. Araç’ın mevti yakınları sevenleri ve kültür-sanat topluluğunu yasa boğdu. Bergama Yeni Mescit’te bugün öğle düzenlenen merasimin akabinde Araç’ın cenazesi Bergama Mezarlığı’nda toprağa verildi.
UNESCO’DAN ‘YAŞAYAN İNSAN HAZİNESİ’ ÜNVANI
İnsanlık tarihine armağan edilen en değerli kültürel miraslardan biri olan parşömenin son büyük ustası İsmail Araç, 1933 yılında Bergama’da dünyaya geldi. Araç, klasik Türk el sanatlarının yaşatılmasına sunduğu katkılar nedeniyle 2017 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ‘Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı’, 2021 yılında ise UNESCO’nun ‘Yaşayan İnsan Hazinesi’ unvanına layık görüldü.
1953 yılında Tabakçılar Köprüsü altında başladığı dericilik mesleğini tam 71 yıl boyunca sürdürdü. Antik Çağ’dan günümüze ulaşan parşömen üretimini, hiçbir kimyasal kullanmadan klasik prosedürlerle yapan dünyadaki son ustalarından biri olarak kabul edilen Araç, yapıtları ile Bergama’nın kültürel hafızasında simge isimlerden biri oldu.
Bergama Krallığı periyodunda M.Ö. 2. yüzyılda geliştirilen en kıymetli yazı materyallerinden parşömeni birebir klâsik tekniklerle günümüze taşıyan Araç, oğlak ve keçi derilerini özel süreçlerden geçirerek kullanılır hale getirdi.
Ağır fizikî emek gerektiren bu mesleği yıllarca tek başına sürdürdü. Bilhassa ‘kavaleto’ ismi verilen klasik bıçaklarla yaptığı personellik, yerli ve yabancı araştırmacıların büyük ilgisini çekti.
Mesleğini gelecek nesillere aktarmayı hedefleyen usta sanatçı hayatının son periyotlarında bu hayalini gerçekleştirdi. Demet Sağlam Tokbay ve Nesrin Ermiş Pavlis’i yetiştirerek klâsik parşömen sanatının devam etmesini sağlamak isteyen Araç, düzenlenen ‘peştemal kuşatma’ merasimiyle çıraklarına ustalık icazeti verdi.
Milliyet
