Mithat Yurdakul – Türkiye’nin global ticaret rotasındaki en büyük pazarı olan Avrupa Birliği’nin (AB) “Yeşil Mutabakat” atılımı, Türk teşebbüsçüsü için ikiz bir dönüşüm ve yeni bir dayanak devrini başlatıyor.
“Bilişim Yıldızları” (e-Turquality) programı ve “Yeşil Dönüşüm Takviye Programı” kapsamında koordineli olarak güncellenen teşvikler oyun yazılımından siber güvenliğe, şirketlerin karbon ayak izini düşürmelerinden güç verimliliği yatırımlarına kadar çok geniş bir yelpazeyi kapsıyor.
Can suyu sağlıyor
2026 yılı prestijiyle devreye giren ve tam kapasite uygulanmaya başlanan yeni düzenlemelerle, Türk firmalarının global pazara açılması ve Hudutta Karbon Düzenleme Sistemi (SKDM) öncesinde rekabet gücünü muhafazası direkt devlet garantisiyle finanse ediliyor. Nitelikli insan kaynağına yönelik takviyeler de 2026 yılında rekor düzeye çıkarılıyor. Bilişim firmaları; data analisti, sistem mimarı ve yapay zeka uzmanı takımları için yıllık toplamda 15 milyon TL’ye kadar istihdam takviyesi alabilirken, yeşil dönüşüm kapsamındaki etraf mühendisi sarfiyatları için de 12 milyon TL’ye kadar dayanak sağlanıyor. Bakanlık, bilakis beyin göçünü teşvik etmek emeliyle, yurtdışından dönen uzman yazılımcıların brüt maaş masraflarının yüzde 60’ını karşılayarak yerli teşebbüslere can suyu veriyor.
İlk basamak “fikir”
2026 yılı ekosisteminde teknoloji ve sürdürülebilirlik odaklı startupların izlemesi gereken stratejik adımlar “fikir ve altyapı modelleme” safhasıyla başlıyor. Birinci 6 ayı kapsayan bu etap, KOSGEB İleri Teşebbüsçü Takviye Programı ile başlıyor ve 1.5 milyon TL’ye varan iş geliştirme finansmanına erişim sağlanıyor. İlerleyen devirlerde ise karbon ölçüm, güç idaresi üzere yazılımlar için 5 milyon 250 bin TL’lik hibe havuzundan yararlanma hakkı doğuyor.
1.5 yıl ve üzerindeki devirde ise teşebbüsler, e-Turquality programına dahil edilerek global pazarlama basamağına geçiliyor. Yurtdışı dijital reklam harcamaları için yıllık 10 milyon 500 bin TL’ye kadar, gaye ülkelerde açılacak bulut sunucu ve bilgi merkezi operasyonları için ise yıllık 5 milyon TL’ye kadar hibe kalkanı devreye sokularak küresel ölçeklenme tamamlanıyor.
Yeşil lojistik ve depolama avantajı
Lojistik süreçlerini “yeşil” hale getirmek ve bulut altyapılarını entegre etmek için de yeni teşvikler devrede. Demiryolu temaslı depolama ünitelerine yahut elektrikli araç filosu kuran lojistik merkezlerine kira ve suram takviyesi sağlanıyor. Paylaşımlı yeşil antrepolardan yararlanan şirketlerin, karbon emisyonu tasarrufunu belgelemesi gerekiyor. Devlet, çevreci nakliyecilik formüllerini tercih eden firmaların navlun sarfiyatlarında indirimli kredi imkanlarını ve bulut sunucu hizmetlerini destekliyor.
Avrupa’daki zincirlerin kilidi açılıyor
Üretim süreçlerinde “dijital ikiz” teknolojisi kullanmak, anlık karbon salımını görmeyi sağlıyor. Dijital sensörlerle takip edilen emisyonlar, AB’nin istediği doğrulama süreçlerini hızlandırıyor ve kusur hissesini sıfıra indiriyor. Çatı üstü GES kuran fabrikalar, SKDM kapsamında elektrik kaynaklı emisyon yükünden kurtuluyor. Öz tüketimini bu formda yeşil güçten karşılayan tesisler karbon vergisi yükünü direkt azaltıyor. Üretim artığı gereçlerin yine hammadde olarak kullanılması karbon yoğunluğunu düşürüyor. “Sıfır Atık” dokümanı olan tesisler, Avrupa’daki büyük perakende zincirlerinin tedarikçi listesinde üst sıralara yükseliyor. Sevkiyat süreci de “yeşil navlun” kavramıyla şekilleniyor. Elektrikli tırlar yahut demiryolu yüklü modelleri tercih eden firmalara bakanlıklar, özel navlun dayanakları sunuyor.
Milliyet
