Danışmanlık hizmetleri, maharet eğitimleri ve toplum temelli faaliyetler aracılığıyla Mardin Ortak Bayan İşbirliği Derneği (MOKİD), bayanlara muhafaza, bilgi ve ekonomik fırsatlara erişim sağlıyor. Avrupa Birliği tarafından finanse edilen ve UN Women tarafından uygulanan bir proje kapsamında sağlanan küçük hibe takviyesiyle MOKİD, bayanların dayanıklılığını güçlendirmeye devam ederken, bayana yönelik şiddetin önlenmesine ve lokal seviyede toplumsal cinsiyet eşitliğinin ilerletilmesine katkıda bulunuyor.
2007 yılında kurulan MOKİD, bayanların ekonomik, toplumsal, kültürel ve türel olarak güçlenmesini desteklerken, şiddete maruz kalan bayanlara direkt takviye sunuyor. Bayan Müracaat Merkezi aracılığıyla, bayanların ferdi gereksinimlerine uygun hizmetler sağlanıyor. Mardin’de birçok bayan için MOKİD başvurdukları birinci yer olma özelliği taşıyor. Bayanlara hakları, mevcut hizmetler ve muhafaza sistemleri hakkında bilgi veriliyor. Bugüne kadar 80 binden fazla bayan MOKİD’in hizmetlerinden yararlandı yahut faaliyetlerine katıldı.
Güç kazandım
MOKİD birçok bayan için hayatlarının dönüm noktası oluyor. Atiye Taş onlardan biri. Beşinci sınıftan sonra okuldan ayrılmak zorunda kalan ve erken yaşta evlendirilen Taş, MOKİD ile tanıştıktan sonra hayatının değiştiğini söylüyor. MOKİD’in eğitim programlarına katılan, bir mühlet çocuk bakımında çalışan Taş, daha sonra eğitimine devam etmeye karar veriyor. Bugün MOKİD’in kooperatif mutfağında aşçı olarak çalışan Atiye Taş, “MOKİD ile tanışmadan evvel kendimi yalnızca bir anne olarak görüyordum. Sonrasında ise maddi ve duygusal güç kazandım, özgüvenimi yine kazandım” diyor. Atiye Taş ile birlikte, MOKİD’in kooperatif mutfağında 25 bayan dayanışma içinde çalışarak gelir elde ediyor ve birebir vakitte mesleksel hünerlerini geliştiriyor.
Diğer bayanlar da benzeri tecrübeler aktarıyor. Erken yaşta evlendirilen Bahar Beki, hayatının sıkıntı bir devrinde dernekten türel ve ruhsal takviye aldığını aktarıyor. “Hayatımın bittiğini düşünüyordum. Lakin kendim için yeni bir sayfa açtım. Bayanlar asla ‘Ben güçsüzüm’ dememeli. Bayanlar güçlüdür” diyor Beki.
59 yaşındaki Suriyeli hemşire Kifah Kıblevi de MOKİD aracılığıyla dayanak ve eğitimlere erişerek yeni hünerler kazandı ve geçimini sağlamaya başladı. “Dikiş kursları sayesinde hem çocuklarım hem de diğerleri için üretim yaparak gelir elde etmeye başladım. Yemek kurslarına katıldım ve farklı yemekler yapmayı öğrendim. Bugün hem dikiş hem de yemek yaparak ailemi geçindiriyorum” diyor.
Toplum temelli yaklaşım
UN Women Program Yöneticisi Ebru Ağduk, “UN Women olarak, MOKİD üzere lokal bayan örgütlerinin desteklenmesini, bayanların muhtaçlık duydukları hizmetlere erişimini sağlamak açısından kritik görüyoruz. ‘Toplumsal Cinsiyet Eşitliği için Güçlü Sivil Alan Projesi’ kapsamında sağladığımız küçük hibelerle, sivil toplum kuruluşlarının kurumsal kapasitelerini güçlendirirken, savunuculuktan hizmet sunumuna kadar farklı alanlarda daha tesirli olmalarını destekliyoruz. Toplum temelli bu yaklaşımlar, sırf bayanlara muhafaza ve dayanak sağlamakla kalmıyor, tıpkı vakitte bayana yönelik şiddetin önlenmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin lokal seviyede ilerletilmesinde kıymetli bir rol oynuyor” dedi.
MOKİD Yönetim Kurulu Lideri Hülya Çelebioğlu Aydın da “Maddi ya da manevi takviyeye muhtaçlık duyan bayanlar için lokal sivil toplum kuruluşları son derece kıymetli. Şiddetten uzaklaşmak ya da güçlenmek isteyen bayanların birinci başvurduğu yer biz oluyoruz. Mahallî olduğunuzda kültürü anlarsınız, bayanların muhtaçlıklarını tanırsınız ve hangi mevzuların öncelikli olduğunu bilirsiniz” diye konuştu.
Üreten bayanlar dünyaya açılıyor
Trendyol’un e-ticaret ile sunduğu erişim gücü, bugün birçok mahallî üreticinin kıssasını bulunduğu kentle hudutlu kalmaktan çıkarıp Türkiye geneline ve sonlar ötesine taşıyor. İzmirli teşebbüsçü İlknur Evcan da konutta başladığı üretim seyahatini Trendyol aracılığıyla büyüterek markasını yurt içi ve yurt dışına açılan bir konut dokumacılığı firmasına dönüştürdü.
İzmir’de yaşayan iki çocuk annesi Evcan’ın dokumacılık alanında rastgele bir tecrübesi yoktu. Kızının doğumunun akabinde çalışma hayatına orta veren Evcan’ın girişimcilik seyahati, konutunda kullandığı kendi el emeği masa servislerinin konuklarından ilgi görmesiyle başladı. Öncelikle internetteki görüntüleri izleyerek dikim öğrendi. Birinci başlarda konutunda üreterek başladı. Annesi ile bir arkadaşı, markanın birinci grubunu oluşturdular. Markanın çıkış eseri Amerikan servisler oldu. Sağlam, leke tutmayan ve uzun mühlet kullanılabilen suplalar kısa müddette kullanıcıların ilgisini çekti. Meskende başlayan bu üretim, vakitle bir atölyeye taşındı. Pandemi devrinde konut ömrüne ve sofra nizamına artan ilgi, Desenİzmir’in büyümesini hızlandırdı. Eşi ve çocuklarından büyük dayanak gördüğünü belirten İlknur Evcan, konuttan atölyeye geçiş için “Bir yıl kadar konutta çalıştıktan sonra küçük bir yer tutma muhtaçlığı doğdu” diyor.
10 bayan birlikte üretiyor
Bugün Desenİzmir, 10 bayanın birlikte üretim yaptığı bir markaya dönüşmüş durumda. İlknur Evcan, üç bireyle başlayan seyahatin öyküsünü “Kadınların gücünü burada çok âlâ hissedebiliyorsunuz. Mesela işlerimiz arttıkça eserleri taşıyabilmek için forklift satın aldık, atölyede forklift kullanmayı öğrendik. Farklı dikiş teknikleri, yeni modeller, dizaynlar çıkardık. Lisede başlayan tasarım merakımın buralara geldiğine annem hala inanamıyor. Hem kızımın hem oğlumun anneleriyle gurur duyması, benim için her şeyden değerli” kelamlarıyla anlatıyor.
Hedef Doğu Avrupa
Evcan için Trendyol, bu seyahatte değerli bir dönüm noktası oldu. Evcan’ın eserleri, Trendyol aracılığıyla sadece Türkiye’nin farklı kentlerindeki müşterilere değil, yurt dışındaki müşterilere de ulaşmaya başladı. Supla, runner, kırlent, çocuk supla ve masa örtüsü üzere eserler, e-ticaret ve e-ihracat sayesinde İzmir’deki atölyeden farklı ülkelere uzanan bir seyahate çıktı. Trendyol üzerinden yaptıkları mikro ihracat ile her ülkeden sipariş aldıklarını söyleyen İlknur Evcan, “Ürünlerimizi çoğunlukla Körfez ülkelerine ve Romanya’ya gönderiyoruz. Bilhassa Ramazan ayında Körfez Bölgesi satışlarımızda yüzde 40 artış görüyoruz. Maksadımız Doğu Avrupa’da genişlemek” diyor.
Milliyet
