Müjde Işıl – ‘60’lardan itibaren sinemamızda başrolde yer alan çocuk yıldızların sinemaları izleyici rekorları kırarken geride, bugüne de uzanan problemler kaldı. Küçük oyuncular parlak bir hayata sahip gibiydi. Göz önünde olmak çok güzeldi ama birçoklarının gerçeği; hak kaybı, şöhreti devam ettirememinin getirdiği mutsuzluk ve travmaydı. Sinemacı bir aileden gelen, Melih Gülgen’in oğlu ve Yeşilçam’ın son çocuk yıldızlarından Burak Gülgen, kendi tecrübelerinden yola çıkarak geçmişte çocuk yıldızların yaşadıklarını ve bugünün sorunlarını “Çocuk Yıldızlar” isimli belgeselde anlattı. Parla Şenol, Nilgün Kasapbaşoğlu, Kahraman Kıral, Mine Çayıroğlu ve Gülşah Alkoçlar deneyimlerini paylaştı.
■ Belgeselde “Çocukluğuma bir çift lafım olsun” diyorsunuz. Burak Gülgen 40 sene öncesine dönseydi çocukluğuna ne söylerdi?
“Çocuk yıldızın birebir vakitte bir işçi olduğunu unutma! Emeğinin hakkını, karşındaki ailen dahi olsa almayı bil” derdim sanırım. Zira beş ve 11 yaşlarım ortasında tam 11 sinemada başrol oynadım. Adıma açılmış bir hesap falan olmadı hiç. Üstelik hepsi babamın sinemaları de değildi. Tekrar o yaşıma dönsem babamla bir arada tekrar setlere çıkar ve tekrar oyunculuk yapardım. Zira onunla çalışmaktan çok zevk alır ve çok şey öğrenirdim fakat bugünkü aklımla bunu bedavaya yapmazdım.
■ Özellikle Kahraman Kıral’ın yaşadıkları çok travmatik. Memnun mesut büyümüş çocuk yıldız yok mu hiç?
Kahraman Kıral’ın travma olarak bahsettiği sahne, yetişkin oyuncuları bile zorlayacak tipten bir sahne. Kahraman Abi’nin bahsettiği başka mevzu da Yeşilçam’ın resmi çeşidi sayılabilecek olan melodramlarda çocukların daima seyirciyi üzen, ağlatan sahnelerde oynatılması ve bunun bir mühlet sonra o sahnelerde oynayan çocuğu yıpratmasıyla ilgili. Benim de çocukken oynadığım sinemalarda devamlı ağlamak zorunda olduğum sahnelere dayanamayıp seti durdurma raddesine gelmişliğim var. Ben niçin ha teğe ağlıyorum, niçin Kemal Sunal ile güldürü sinemalarında oynamıyorum diye isyan etmişliğim bile olmuştu. Sıkıntı burada sinemanın çocuğu nasıl kullandığıyla ilgili. Elbette dramdan uzak, güldürü ve müzikal ağırlıklı filmlerde oynayıp daha memnun mesut bir oyunculuk geçirmiş çocuk yıldızlar da var. Parla Şenol ve Gülşah Alkoçlar’ın anlattıkları üzere. Fakat asıl olumsuzluk; erken gelen ilgi ve şöhretle yanlış yollara sapan, ziyanlı bağımlılıklar geliştiren veya çocukken gördüğü ilgiyi ve yakaladığı başarıyı yetişkin hâlinde elde edememenin getirdiği buhran ve depresyonla baş başa kalmak. Bu travmatik örneklerin dışında kalanlar, ufak tefek yıpranma ve küçük travmalarla da olsa tekrar de memnun bir çocukluk ve sağlıklı bir yetişkinliğe geçiş yaşadık diyebilir. Ben diyorum şahsen.
■ ‘Çocuk yıldız’ sıfatındaki yaldız kazındığından altından emek ve aile sömürüsü çıkıyor. Bu nasıl engellenebilir?
Öncelikle çocuklarını oyuncu yapmak isteyen ebeveynlerin bir mülakattan geçmesi gerekir. Bunu statü kazanmak için mi, daha uygun ekonomik koşullara kısa müddette kavuşmak için mi, kendi yaşamak isteyip gerçekleştiremediği hayalini çocuğu üzerinden tatmin etmek için mi istiyorlar? Sonrasında da çocuğun bu duruma hem yetenek açısından hem de ruhsal olarak ne kadar hazır olduğunun tespit edilmesi gerekir. Çocuğun fizikî ve ruhsal gelişimini olumsuz etkileyecek, eğitimini sekteye uğratacak çalışma saatlerinin de düzenlenmesi lazım. Oyuncu çocuğun ismine bir banka hesabı açılmalı ve emeğinin karşılığı olan fiyat o hesaba yatmalı. Hesap, ailenin yalnızca çocuğun eğitim/sağlık harcamaları için paranın aşikâr bir kısmına dokunabileceği biçimde kontrol altında olmalı. Çocuğun birikimi 18 yaşına geldiğinde kendi inisiyatifine bırakılmalı. 2016’da çalışma saatlerinin düzenlenmesi ile ilgili bir yasa tasarısı hazırlansa da o günden bugüne pek ilerleme kaydedilmediğini, belgeselimizde röportaj yaptığımız Oyuncular Sendikası temsilcilerinden öğrendik.
Yapımcı ve oyuncu Gökhan Mumcu: ‘İyi ki yapmışım’
Çocuk oyuncuların en güzel kaidelerde çalışması için tekraren sesimi yükselttim. Bunun bazen yanlış anlaşıldığı, hatta gereksiz bulunduğu oldu. Lakin bugün dönüp baktığımda “İyi ki yapmışım” diyorum. Tam da bu yüzden bu belgesel benim için çok değerli. Çocuk oyuncuların, yapımcıların ve ailelerin içinde bulunduğu hassas dengeyi gözler önüne sermek istedik. Çocuk oyuncuları sırf setteki tehlikelerden değil, en değerlisi bazen kendi ailelerinden de nasıl koruyabileceğimizi sorguladık. Umarım izleyen herkes, kendi çocuğu için en yanlışsız kararı verir ve bu bölüm çocuk oyuncular için daha inançlı, adil bir hâle gelir.
Milliyet
